phunu8_news_0.png

06/11/2017 - 16:23

Trong cuộc gặp gỡ với Donald Trump trước lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ, tỷ phú giàu nhất châu Á Jack Ma, nhà sáng lập tập đoàn bán lẻ trực tuyến Alibaba đã hứa như thế. Đây là lời nói đáng tin hay chỉ là chiêu thuyết khách?

Tưởng như định mệnh đã bắt Jack Ma phải sống đời một con người bình thường. Thi vào đại học Trung Quốc mấy bận, ông đều rớt, mãi mới được một trường hạng bét ở Hàng Châu thu nhận. Đi làm kiếm thêm, Jack Ma đối mặt với hàng chục cái lắc đầu, thậm chí xin bán gà rán KFC cũng không xong. Khi đang chuẩn bị sống đời làm một thày giáo tiếng Anh an phận ở một thị trấn miền Đông Trung Quốc, xem như tắt đường tiến thân, bất ngờ trong một chuyến đi đến Seattle, Mỹ năm 1995 để làm phiên dịch cho một phái đoàn thương mại, mọi thứ đã thay đổi 360 độ đối với Jack Ma. Được một người bạn chỉ cho cách sử dụng internet, Ma nhập tìm chỉ một từ đơn trên xa lộ thông tin này, chữ “beer”. Hai thập kỷ sau, Jack Ma đã trở thành người đàn ông giàu nhất châu Á, đứng đầu đế chế tài chính thương mại điện từ bao gồm cả Alibaba, một trong những dịch vụ bán lẻ trực tuyến lớn nhất thế giới.

phunu-8-tao-mot-trieu-viec-lam-o-my-chieu-thuyet-khach-cua-ty-phu-jack-ma-hinh-anh

 

Trump thích thứ lớn, Jack Ma nhử ngay con số 1 triệu

Giờ đây lại một lần nữa Ma để mắt đến nước Mỹ. Trong một cuộc tiếp kiến đặc biệt với Donald Trump trước lễ nhậm chức Tổng thống của ông này, Jack Ma đã hứa sẽ tạo 1 triệu việc làm ở Mỹ. Thế là chẳng tốn nhiều công sức và thời gian, Ma đã được đứng vào hàng ngũ những nhân vật tâm đắc với Trump. Ông đã dùng bữa tối với Ivanka Trump. Rồi Ngoại trưởng thương mại mới được bổ nhiệm Wilbur Ross cũng ngồi cạnh Ma ở cuộc họp mặt các thương gia Mỹ và Trung Quốc. Những mối liên kết chính trị ấy có thể sẽ có lợi cho Jack Ma khi nỗ lực tìm kiếm sự đồng cảm trong mối liên kết bắt tay làm ăn với các công ty Mỹ ở một đất nước vốn đang ngày càng cảnh giác với làn sóng đầu tư lớn của người Hoa.   

Đối với Trump, dường như chiêu bài tạo công ăn việc làm của Jack Ma quan trọng hơn bất cứ công việc thực tế nào được tạo ra. Duncan Clark, tác giả cuốn sách Alibaba: The House That Jack Ma Built (Alibaba, cơ ngơi mà Jack Ma gầy dựng) viết: “Ra kinh doanh làm một thương gia là phải biết về khách hàng của mình, và Trump là dân làm ăn không quan tâm đến bất cứ thứ gì nếu nó không đồ sộ, khổng lồ. Thế nên Ma nghĩ 1 triệu là con số hấp dẫn đủ khiến Trump chú ý. Thực sự mà nghĩ, tôi cũng không hình dung ra được làm cách nào để ông ta đạt được con số tròn khủng ấy, nhưng trong ngữ cảnh của người Mỹ, đó nghĩa là “rất” nhiều”.   

Suốt nhiều năm, Jack Ma đã nuôi lớn dần giấc mộng ao ước các doanh nghiệp nhỏ của Mỹ bán hàng cho các tiệm người Hoa qua thị trường trực tuyến của ông. Ma thường được gọi là “Jeff Bezos của Trung Quốc” và cả hai có những tương đồng rất rõ rệt. Hai người đều gầy dựng nên đế chế thương mại trực tuyến, và giống như Bezos có tờ Washington Post,Jack Ma cũng có hẳn một tờ nhật báo lâu đời, tờ South China Morning Post của Hồng Kông. Tuy nhiên, hai người lại có một khác biệt lớn. Trong khi Amazon của Bezos bán sản phẩm cho người tiêu dùng, duy trì những kho chứa khổng lồ và điều hành một mạng lưới logistic phức tạp, thì các web của Alibaba đơn giản chỉ là những trang điện tử bình bình, nối kết người tiêu thụ với các thương nhân bán hàng độc lập. Sự khác biệt này khiến các chuyên gia phân tích cho rằng mô hình kinh doanh của Alibaba giống với của Google hơn là của Amazon.

Sức mạnh của Alibaba nằm ở chỗ luôn giải quyết rốt ráo những gì không hiệu quả, tạo ra trang web cho phép chủ các doanh nghiệp bán sản phẩm trực tiếp đến khách hàng trong thời kỳ internet còn phôi thai ở Trung Quốc, và khởi lập một hệ thống thanh toán trực tuyến. Những nền tảng công nghệ mang thương hiệu công ty là Taobao -  gần giống với eBay -  và Tmall, giống như Amazone - đã tạo ra cửa hàng một bước cho người tiêu dùng. Rồi Alibaba nay đang xuất khẩu mô hình của mình sang các thị trường mới nổi như Nga và Brazil.

phunu-8-tao-mot-trieu-viec-lam-o-my-chieu-thuyet-khach-cua-ty-phu-jack-ma-hinh-anh 5

  

Những thách thức không nhỏ ở thị trường Mỹ

Nhưng thị trường Mỹ lại là một thách thức mới, vì thương mại điện tử ở đây là một không gian đã quá đông, chen chúc vô số đối thủ. Có thể Alibaba sẽ không có được thứ cần để thúc đẩy việc tạo ra con số khổng lồ việc làm tại Mỹ. Theo một giáo sư Mỹ, thứ cần ấy là thời gian, vì ông này cho rằng phải mất 25 hay 40 năm Alibaba mới tạo ra được từng ấy việc làm. Điều này có thể thấy qua một so sánh. Walmart, chủ sở hữu tư nhân lớn nhất ở Mỹ thuê đến 1,5 triệu công nhân viên. Nếu Jack Ma có thể thực hiện được lời hứa hẹn tạo ra 1 triệu việc làm, ông sẽ giảm số công nhân đang thất nghiệp hiện nay xuống thấp, với tỷ lệ đáng kinh ngạc là 14%.   

Năm 1964, Jack Ma ra đời ở thành phố Hàng Châu xinh đẹp, hai năm trước khi cuộc Cách mạng Văn hóa nổ ra ở Trung Quốc, thời kỳ mà cả ông bà lẫn bố mẹ Ma bị bức hại vì làn sóng đấu tố. Trong cuốn tiểu sử của ông xuất bản năm 2013, Jack Ma đã tự học tiếng Anh trong những giờ trốn tránh các trận đòn của cha. Từ 12 tuổi, ông đã phải đạp xe 40 phút đến các khách sạn trong thành phố để làm dịch vụ hướng dẫn du khách ngoại quốc tham quan quanh Hồ Tây để có cơ hội luyện tiếng Anh. Không là học sinh ưu tú trong trường, cũng không giỏi các kỹ thuật nên Ma chấp nhận làm một giáo viên tiếng Anh. Thế nhưng, khả năng ăn nói hóm hỉnh của Jack Ma chẳng kém gì người dẫn chương trình khiấn ai cũng phải công nhận Jack Ma là một diễn giả rất có duyên.

Nét duyên này được Jack Ma phát triển tối đa khi tiếp xúc giới chức chính quyền của Trump. Ngoài chuyện hô hào gầy dựng 1 triệu công việc, Ma còn thuyết phục được chính quyền Mỹ để tập đoàn tài chính Ant của ông đổ 880 triệu USD mua lại dịch vụ thanh toán của Mỹ là MoneyGram. Đây là một phi vụ mà các nhà làm luật xứ Cờ hoa gây khó dễ rất nhiều cho Ma, vì đại đa số các gia đình binh sĩ Mỹ đều sử dụng công ty này để luân chuyển tiền bạc, một phi vụ nhạy cảm liên quan đến an ninh quốc phòng. Nhưng Trump “kết” Jack Ma, và Trump đã quyết là được.

Thật ra, Mỹ không hẳn là đất lành hoàn toàn để Jack Ma phát triển ý đồ bành trướng sức ảnh hưởng của thương hiệu. Trớ trêu là trong khi Ma hy vọng khuyến khích được những doanh nghiệp nhỏ của Mỹ bán hàng của họ trên ngôi chợ công nghệ cao của công ty ông, thì vào tháng 12 năm 2016, chính quyền Mỹ lại xếp trang web Taobao của Ma vào danh sách đen các “khu chợ” khét tiếng bán hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Sự cố này không chỉ là trở ngại đầu tiên đối với Alibaba. Ý đồ tấn công vào thị trường Mỹ của công ty lúc ban đầu đã tiêu tan mau chóng ngay khi Alibaba mới được thành lập. Tỷ phú Jack Ma bị buộc phải đóng ngay văn phòng ông vừa mở bên ngoài San Francisco mới được vỏn vẹn một năm. Một cú mạo hiểm khác, trang web bán hàng trực tuyến giống như Amazon có tên gọi 11 Main, cũng bị đóng cửa năm 2015.

phunu-8-tao-mot-trieu-viec-lam-o-my-chieu-thuyet-khach-cua-ty-phu-jack-ma-hinh-anh 6

   

Chiến lược vết dầu loang của Jack Ma ở Mỹ

Bất chấp những thử thách và thất bại ấy, Jack Ma vẫn đẩy mạnh giấc mơ các doanh nghiệp Mỹ bán hàng qua Trung Quốc qua các website của mình. Vào tháng Sáu, Alibaba chủ trị một hội nghị mang tên Gateway ở Detroit nhằm đưa thêm nhiều công ty nhỏ vào hệ sinh thái của mình. Sam Wolf, một trong các diễn giả, người đã biến cửa tiệm bán vitamin của gia đình ở ngoại ô Philadelphia thành một site kinh doanh trực tuyến, buôn bán 40.000 sản phẩm ra khắp thế giới. Công ty của ông ta, LuckyVitamin, bắt đầu bán hàng trên Tmall vào tháng 11, và tính ra Wolf đã thuê khoảng 20 nhân viên từ đó đến nay.

Khi LuckyVitamin bắt đầu bán hàng trực tuyến sang ở Trung Quốc, công ty này đã có kinh nghiệm mở rộng đến 30 quốc gia trên thế giới. Thế mà Wolf cũng phải cảnh báo rằng, mở một cửa hàng trực tuyến trên Tmall là thử thách lớn nhất. Có một vài lý do Wolf đưa ra. Không đơn giản như đưa một kênh bán hàng mới vào thương vụ, bán hàng trên Tmall giống như bắt đầu một cú khởi nghiệp kinh doanh mới. Đây không phải là sự chuyển đổi nho nhỏ về loại hình kinh doanh, cũng không phải là cơ hội làm giàu nhanh chóng. Theo Wolf, bán hàng trên Tmall như một cuộc chạy việt dã chứ không phải cuộc đua cự ly ngắn. Ai mang tư tưởng “dục tốc” chắc chắn sẽ “bất đạt”.  

Không chỉ một LuckyVitamin, Jack Ma còn thuyết phục được hơn chục doanh nghiệp khác tham gia bán hàng trên các website của mình. Để hoàn thành lời hứa tạo 1 triệu việc làm, ông ta cần có hơn 50.000 công ty để nhân bản thành công của Wolf lên trong vài năm tới. Dĩ nhiên, đến lúc ấy Trump xem ra đang bận để mắt quan tâm một dự án khác nào đó, nên có thể quên bẵng lời hứa của Ma. Còn đối với Jack Ma, ông thày giáo tiếng Anh trở thành tỷ phú công nghệ, chỉ việc ngồi tra dầu để guồng bánh xe của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới chạy cho trơn tru.

Minh Trung

(Theo TheGuardian.com)

Tin mới trong ngày