phunu8_news_0.png

You are here

10/01/2016 - 08:00

Vào đêm giao thừa ngày 31/12/2015 tại nước Đức, hàng trăm người đàn ông đã lạm dụng và quấy rối tình dục phụ nữ nơi công cộng. Làm sao điều này có thể xảy ra được? Điều gì đã tác động lên tâm lý đám đông dẫn tới tình huống này? Giáo sư tiến sĩ tâm lý học xã hội Barbara Krahé sẽ giải đáp những thắc mắc này.

Hỏi: Thưa Giáo sư Krahé, bà có bị bất ngờ về những sự kiện xảy ra ở Cologne không?

Dr. Krahé: Thực lòng mà nói, tôi thực sự bất ngờ. Tôi đặc biệt không thể tin được số lượng nạn nhân và kẻ lạm dụng hôm đó lại nhiều như vậy. Việc tấn công tình dục xảy ra ở nơi công cộng với mức độ nhiều và nghiêm trọng như vậy là một điều bất thường.

Hỏi: Những điều kinh khủng đã xảy ra tại Cologne tưởng như chỉ có thể trong tiểu thuyết hư cấu, bởi lẽ vụ lạm dụng tình dục hàng loạt này diễn ra trước mắt hàng trăm nhân chứng và cảnh sát xung quanh. Theo góc độ tâm lý học, bà có nghĩ vụ án này được dàn xếp, đồng nhất và lên kế hoạch trước; hay nó chỉ là một sự mất kiểm soát bùng phát không chủ đích?

Dr. Krahé: Điều này thật khó nói. Nhưng theo như một báo cáo nghiên cứu đã đề cập tới vấn đề mất kiểm soát hành vi do bia rượu, và thực tế là có rất nhiều thanh niên đã có hành vi lạm dụng tình dục khi có cồn trong người. Nếu trong trường hợp như vậy, có lẽ nó không phải là một kế hoạch sắp đặt trước. Trường hợp này giống với một thuật ngữ mà tâm lý học xã hội gọi là “phi cá nhân hóa”: Mọi người trong cùng một đám đông sẽ không kiểm soát được hành vi của họ như khi họ ở một mình. Cá nhân tôi cảm thấy vụ án lạm dụng ở Cologne xảy ra do tâm lý đám đông bị kích động và bộc phát trong tình huống đặc thù đã dẫn tới những hành vi lạm dụng phụ nữ..

Hỏi: Tâm lý đám đông (hay tâm lý bầy đàn) hoạt động ra sao thưa Giáo sư Tiến sĩ Krahé? Điều gì đã xảy ra trong đầu các thủ phạm khi các hành vi lạm dụng bùng phát?

Dr. Krahé: Hành vi, quan điểm và cách suy nghĩ của con người thay đổi khi họ hòa vào đám đông. Khái niệm “phi cá nhân hóa” tôi đã đề cập ở trên có nghĩa là khi chúng ta hòa nhập vào một  đám đông, chúng ta sẽ mất đi tính độc lập và hành động thông thường, chuẩn mực của bản thân và bị cuốn theo không khí trong đám đông. Tôi nghĩ đó là lời giải thích về điều đã xảy ra ở Cologne và Hamburg.

018965461_40300.jpg

Giáo sư tiến sĩ tâm lý học xã hội Barbara Krahé tại trường Đại học Potsdam

Hỏi: Theo như tâm lý học, liệu có quan điểm nào cho rằng, mỗi chúng ta đều có khả năng trở thành một kẻ hiếp dâm, nhưng có một loại tâm lý ức chế nào đó như hàng rào sẽ ngăn cản chúng ta hành động theo bản năng đó không?

Dr. Krahé: Tôi không nghĩ là có. Tôi nghĩ hành động lạm dụng hay hiếp dâm, là một quá trình hình thành lâu dài. Tôi cho rằng, khi người ta rơi vào một tình huống mà họ quan sát thấy phụ nữ bị hành hạ hay lạm dụng thường xuyên và công khai, họ sẽ dần dần sẽ thấy hành vi đó là bình thường và có thể chấp nhận được. Và tôi không nghĩ những việc họ lạm dụng là hành vi có lý trí hay được thực hiện lúc tỉnh táo. Đó là cả một quá trình tích tụ dần dần khiến những người đàn ông trong đám đông đó thực hiện những việc mà họ sẽ không bao giờ làm khi ở một mình.

Hỏi: Hiếp dâm và lạm dụng quan hệ tình dục đã có từ thời sơ khai của con người. Vì sao đàn ông lại thường làm vậy?

Dr. Krahé: Lý do – thực ra có rất nhiều lý do. Nhiều người đã trải qua bạo lực thời thơ ấu trong gia đình, bao gồm cả việc bị lạm dụng – và những điều ấy khiến họ nghĩ bạo lực và ham muốn là một. Có nhiều yếu tố tâm lý học như tiêu chuẩn của mọi người trong 1 nhóm đám đông thường giống nhau, họ chấp nhận chuyện lạm dụng tình dục với phái nữ - vấn đề nằm ở sự chấp nhận này hay quan niệm coi phụ nữ là phần thưởng của đàn đông – dẫn tới các vấn đề bạo lực tình dục sau này. Do đó, để hiểu được tại sao những người đàn ông đó lại lạm dụng tình dục phụ nữ như vậy, chúng ta phải xem xét và kể đến nhiều yếu tố.

Hỏi: Bà nghĩ điều gì khiến gia tăng bạo lực tình dục trong xã hội hiện đại?

Dr. Krahé: Do ảnh hưởng của phim khiêu dâm, những bộ phim về bạo lực tình dục, miêu tả những người đàn ông đầy ham muốn và sự phục tùng của phái nữ. Ví dụ như trong các bộ phim đó, người nữ luôn chống cự, từ chối ban đầu nhưng sau đó với một chút áp lực ép buộc, người nữ lại thích thú với chuyện đó. Những bộ phim khiêu dâm như vậy có thể đã góp phần khiến ý tưởng ép buộc và lạm dụng phụ nữ trở nên dễ chấp nhận hơn, bình thường hơn.

Hỏi: Phim khiêu dâm online cũng rất phổ biến tại các nước hay xảy ra sự đàn áp hay ức chế về tình dục. Và những nghi phạm tại Cologne được miêu tả là những thanh niên Ả Rập. Theo bà,  có mối quan hệ nào  giữa sắc tộc và sự lạm dụng tình dục không? Chúng ta có làm nghiên cứu nào về nó không?

Dr. Krahé: Tôi phải rất cẩn thận khi trả lời câu này, bởi vì có rất ít nghiên cứu về chủ đề này, và cũng có rất nhiều nghiên cứu khác tìm hiểu về sắc tộc và các tính cách khác. Khi bạn so sánh người Ả Rập với người Đức, vấn đề về sắc tộc (như màu da, ngoại hình, vv) không phải là điều duy nhất giúp phân biệt hai nhóm người. Có những vấn đề quan trọng hơn vấn đề sắc tộc  như mức độ giáo dục hay thái độ với giới tính. Do đó tôi không nghĩ có bằng chứng chắc chắn nào về mối liên hệ giữa sắc tộc và xu hướng bạo lực tình dục.

Tiến sĩ Barbara Krahé là giáo sư khoa tâm lý học đám đông tại trường đại học Potsdam, Đức. Nghiên cứu của bà ấy tập trung vào bạo lực, ham muốn và lạm dụng. Với đóng góp cho tâm lý học xã hội, bà được trao giải thưởng tâm lý học của Đức vào năm 2015.

Thiên Di 

Nguồn: Deutsche Welle

Tin mới trong ngày