phunu8_news_0.png

15/06/2017 - 09:26

Trầm cảm sau sinh - căn bệnh rất thường gặp ở các bà mẹ trẻ thực sự rất đáng sợ. Ở giai đoạn muộn, người bệnh thường nghe thấy những tiếng nói, lời thúc giục trong đầu mình như: chặt tay đi, giết nó đi, bóp cổ nó, ôm nó nhảy lầu cho rồi… và làm theo dẫn đến những hành động đáng tiếc.

Mấy ngày gần đây, dư luận vẫn chưa hết hoang mang trước tin bé trai 33 ngày tuổi tử vong do ngộp nước ngay trong chậu tắm hàng ngày của em, nghi do bị sát hại thì lại tiếp tục bàng hoàng khi cơ quan chức năng xác định mẹ ruột bé chính là thủ phạm. Người ta thường nói “hổ dữ không ăn thịt con”, lẽ nào đạo đức con người đã băng hoại đến mức này. Thật ra, rất có thể nguyên nhân sâu xa khiến người mẹ trẻ hành động nông nỗi là do bị trầm cảm sau sinh - căn bệnh không mới nhưng trên thực tế, chẳng nhiều người biết về nó để điều trị đúng và sớm, kể cả sản phụ.

Phu-nu-8-tram-cam-sau-sinh-anh5
Sản phụ bị trầm cảm sau sinh nặng thường nghe những tiếng nói như chặt tay đi, giết nó đi, bóp cổ nó, ôm nó nhảy lầu cho rồi… trong đầu. Ảnh minh họa

Trầm cảm sau sinh - rắc rối hậu sản ảnh hưởng cả người mẹ và con trẻ

Sau khi sinh con đầu lòng không được bao lâu, chị N.H.M., ngụ Q. 9, TP. HCM, thường xuyên có cảm giác lo lắng, sợ hãi rằng con mình có thể gặp nguy hiểm. Chính vì vậy, chị thức suốt để canh chừng con. Chồng chị không sao can ngăn được và không biết làm sao với chị khiến cho gia đình không được vui vẻ.

Bất lực trước sự thay đổi cảm xúc quá đột ngột của vợ, chồng đưa chị M. đi khám và bác sĩ đã kết luận rằng chị đã mắc phải trầm cảm sau sinh mà nguyên nhân của chị là chị gặp khó khăn trong việc chăm sóc bé, chị thiếu sự giúp đỡ của người thân, thêm vào đó là sự căng thẳng, lo lắng về khả năng tự chăm sóc con của mình trong tương lai. Chị luôn lo sợ mình làm không tốt sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của con mình.

Theo các chuyên gia, bệnh trầm cảm sau sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đứa bé và những người thân xung quanh. Trầm cảm sau sinh có thể nhẹ, vừa hoặc nặng, có thể thoáng qua hoặc kéo dài. Bệnh có thể điều trị được nhưng cần thời gian và sự hợp tác của người bệnh, người nhà bệnh nhân.

Phu-nu-8-tram-cam-sau-sinh-anh2

Ngoài nguyên nhân bất ổn tâm lý vì thiếu sự quan tâm chăm sóc từ người thân như trường hợp chị M., sản phụ còn rất dễ bị trầm cảm sau sinh do các nguyên nhân khác như:

- Thay đổi đột ngột về nội tiết: Sau khi sinh, việc giảm đột ngột estrongen và progestrogen góp phần gây nên trầm cảm sau sinh. Nội tiết tố tuyến giáp giảm nhanh chóng gây ra cảm giác mệt mỏi, trầm cảm.

- Sự thay đổi về thể tích máu, huyết áp, hệ miễn dịch và chuyển hóa dẫn đến tình trạng mệt mỏi và dễ thay đổi cảm xúc.

- Mâu thuẫn gia đình, gặp vấn đề tài chính dẫn đến căng thẳng, mất ngủ kéo dài, không được giải tỏa.

- Yếu tố di truyền: gia đình từng có cha hoặc mẹ từng bị trầm cảm thì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với bình thường.

Dễ nhận biết trầm cảm sau sinh nếu sản phụ được chăm nom cẩn thận

Bên cạnh những biểu hiện về mặt tâm lý thông thường như: tâm trạng buồn bã, giảm hứng thú hoạt động, cảm thấy vô dụng, khó tập trung và quyết đoán, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, suy nghĩ, hành động, phản ứng chậm, mệt mỏi và thiếu sinh lực, nếu người thân chú ý, quan tâm đến sản phụ, bạn có thể nghi ngờ người đó bị trầm cảm sau sinh nếu xuất hiện kèm các dấu hiệu dưới đây:

- Cảm thấy đau khổ, vô vọng tăng dần sau khi sinh con, thậm chí khóc lóc cả ngày mà không hề có một lý do nào. Họ cảm thấy bị mọi người xung quanh bỏ rơi mình. Đây là dấu hiệu suy nhược cơ thể và những chị em này có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên, không thiết làm đến bất kỳ việc gì, ngay cả đến việc tắm gội, chải chuốt.

Phu-nu-8-tram-cam-sau-sinh-anh8
Phụ nữ bị trầm cảm sau sinh thường không thiết tha làm gì khác. Ảnh minh họa.

- Có cảm giác lo lắng nghĩ rằng sức khỏe của mình có vấn đề nhưng lại thiếu tự tin và cảm thấy khó khăn để tiếp xúc với những người xung quanh. Người mẹ bị trầm cảm thường hay bị ám ảnh, có thể về một người hay một hoạt động cụ thể nào đó.

- Cho rằng mình là mối nguy hại cho chính đứa con của mình hoặc tin rằng con mình đang gặp nguy hiểm, lo lắng thái quá cho sự an toàn của đứa trẻ. Điều này thường không thể lý giải nguyên nhân, nhưng nếu người mẹ đang lo sợ ảnh hưởng đến con mình thì nên báo với gia đình và bác sĩ.

- Sản phụ không thể tập trung đọc sách, xem tivi hay trò chuyện. Họ cảm thấy trí nhớ rất kém và đôi khi không sắp xếp được suy nghĩ. Họ có thể ngồi đó không làm gì, chỉ nghĩ rằng họ rất tồi tệ.

- Những người bị trầm cảm có thể thao thức đến gần sáng hoặc không ngủ được. Cũng có người ngủ không được say, hay bị thức giấc, thỉnh thoảng lại nằm thấy ác mộng.

- Mất hứng thú với tình dục cũng có thể xảy ra với phụ nữ trầm cảm sau sinh. Vì vậy người chồng cần thông cảm an ủi giúp vợ vượt qua giai đoạn này. Cách tốt nhất là giúp người mẹ cảm thấy thoải mái là đụng chạm nhẹ, ôm ấp và vuốt ve. Điều này sẽ tốt cho cả hai, hứng thú tình dục sẽ trở lại khi người vợ hết trầm cảm.

- Không thèm quan tâm đến con, không cho con bú sữa mẹ, không muốn trò chuyện, có ý định muốn ly dị, tự tử…

Ngay khi thấy những dấu hiệu này sau sinh, chị em phụ nữ và đặc biệt là người thân của sản phụ nên đưa họ đi khám ngay tại các cơ sở y tế có chuyên khoa sản để được hỗ trợ hoặc điều trị tâm lý.

Cách chữa trầm cảm sau sinh tốt nhất là phòng bệnh ngay từ đầu

Phu-nu-8-tram-cam-sau-sinh-anh6
Sự quan tâm đúng mức của người thân sẽ giúp phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh trầm cảm sau sinh. Ảnh minh họa.

Trầm cảm sau sinh không chỉ ảnh hưởng đến người mẹ mà còn ảnh hưởng đến em bé, đau lòng nhất là nhiều trường hợp mẹ tự tay giết con như vụ án vừa gây xôn xao dư luận vừa qua. Chính vậy, để phòng được trầm cảm, bên cạnh việc hiểu rõ về bệnh và chủ động ngăn ngừa của sản phụ, vai trò của người thân rất quan trọng. Người thân (chồng, mẹ chồng, mẹ đẻ hoặc những ai trực tiếp sống gần sản phụ) nên:

-  Gần gũi, động viên và chia sẻ với thai phụ về chuyến vượt cạn sắp tới cũng như cách chăm sóc em bé sau sinh.

- Hướng dẫn thai phụ về việc nuôi con, mẹo chăm sóc con nhỏ dễ dàng hơn.

- Không quát mắng khi họ vụng về trong cách chăm sóc con hay cư xử.

- Đỡ đần việc chăm sóc trẻ như thức cho bú bình lúc giữa đêm thay mẹ để mẹ bé có thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc sau sinh.

- Chăm sóc nhiệt tình bằng cách lên lịch sinh hoạt hợp lý nhưng không áp đặt, ép sản phụ chăm sóc bản thân, chăm sóc con theo quan niệm của mình.

- Không để sản phụ lo nghĩ quá nhiều về vấn đề tài chính, công việc sau khi sinh xong.

Bên cạnh đó, hiện nay ở một vài cơ sở y tế, người ta áp dụng biện pháp đề phòng trầm cảm sau sinh là dùng thuốc chống trầm cảm trong 3 tháng cuối thai kì hoặc dùng progesterone liều cao cho sản phụ sau sinh bằng các tiêm liều giảm dần trong 8 ngày. Sau đó người mẹ dùng tiếp progesterone liều bình thường cho đến khi có kinh nguyệt trở lại. Nếu lo lắng căn bệnh này hoặc nhận thấy sản phụ là đối tượng nguy cơ của trầm cảm sau sinh, chị em và người thân có thể nhờ tư vấn của bác sĩ chuyên khoa để áp dụng các biện pháp dự phòng này.

Hoa Mai

Với sự tư vấn chuyên môn TS. BS Lê Thị Thu Hà, Phó khoa sản A, Bệnh viện Từ Dũ TP. HCM

Theo Sparkling.vn

Tin mới trong ngày