phunu8_news_0.png

You are here

14/10/2015 - 11:03

Những mùa lễ hội sẽ buồn tẻ biết bao nếu thiếu những chiếc mặt nạ. Mặt nạ cho phép người ta được tự do, tinh quái, giải thoát khỏi sự e dè thường ngày, thoải mái vui chơi, gặp gỡ trong mùa lễ hội. Vậy từ đâu mà chiếc mặt nạ có mặt trên cõi đời này?

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 3

Thời kỳ sơ khai

Ngay từ thời tiền sử, đa phần các bộ lạc, dân tộc đã rất quan tâm đến yếu tố tâm linh. Chính vì vậy, mặt nạ thường được sử dụng trong các nghi lễ cúng tế, lễ hội. Nhưng lúc bấy giờ, đeo mặt nạ là đặc quyền chỉ dành riêng cho đàn ông. Họ đeo mặt nạ trong nhiều nghi thức và để tán dương những ngày lễ quan trọng nhất của bộ tộc. Đàn ông đeo mặt nạ trong suốt các nghi lễ chuyển giao, để cầu mong một mùa săn bắt và thu hoạch dồi dào, để hộ tống một linh hồn vừa mới lìa đời sang thế giới bên kia, và để đánh dấu những thời khắc tái sinh như những ngày năm mới.

Mặt nạ cũng giúp bộ tộc nguyên thủy đối phó với những đổi thay và nguy hiểm. Vẻ mặt không thay đổi của chiếc mặt nạ là biểu tượng cho sự bền vững và không khuất phục trước những thay đổi và hiểm nguy đó. Hơn nữa, chúng còn là những chiếc mũ bảo hộ cho khuôn mặt. Các chiến binh cổ đại như các samurai và các hiệp sĩ thời Trung cổ đội những chiếc mũ và mặt nạ không chỉ để bảo vệ khuôn mặt mà còn để có tác dụng đe dọa kẻ thù. 

Những chiếc mặt nạ cổ nhất gần 9000 năm tuổi đã được tìm thấy và trưng bày tại Musée (Paris) và bảo tàng Israel (Jerusalem). Vào năm 1876, Heinrich Schliemann cũng đã phát hiện một chiếc mặt nạ ở thế kỷ 16 (TCN), và được phát trưng bày tại Bảo tàng khảo cổ quốc gia Hy Lạp. Trong thời kỳ này mặt nạ chủ yếu dùng trong các nghi lễ cúng tế và trong những cuộc chiến giữa các bộ lạc với nhau. Nguyên liệu chủ yếu để làm mặt nạ lúc bấy giờ là gỗ và da.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 4

Về sau, những chiếc mặt nạ đã được chia ra làm hai loại: mặt nạ tôn giáo và mặt nạ nghệ thuật. Một số mặt nạ được các pháp sư cất giữ một cách tôn kính và chỉ mang ra trong những nghi lễ nhất định. Các loại mặt nạ nghệ thuật thường được sử dụng trong nghệ thuật múa và kịch. Do đó, thế giới mặt nạ trong đời sống tinh thần và tâm linh của các dân tộc trên thế giới rất đa dạng.

Vào năm 1930, mặt nạ được sử dụng để khiêu vũ trong một đám tang tại Hà Lan. Kể từ đó mặt nạ ngày càng được sử dụng rộng rải trong các cuộc thi sắc đẹp hay nghi lễ. Mặt nạ được đeo để duy trì quyền lực và tạo ra khoảng cách bí ẩn đối với người xung quanh.

Ở Châu Phi mặt nạ được đại diện cho động vật. Một số bộ lạc Châu Phi tin rằng mặt nạ động vật có thể giúp họ giao tiếp với các linh hồn những người sống trong rừng hoặc thảo nguyên. Dân Burkina Faso được biết đến là những người có thể giao tiếp với các loài thú.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 5

Ở một số nước Châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Sri Lanka người đeo mặt nạ thường đại diện cho thần thánh và trung tâm của các tín đồ. Mặt nạ thường được đánh giá cao qua bàn tay của các nghệ nhân. Tính thẩm mỹ, chất liệu, ý nghĩa là điều quan trọng trong quá trình làm ra mặt nạ. Sau này, chất liệu làm mặt nạ cũng đa dạng hơn. Mặt nạ có thể được làm từ giấy, gỗ, quả bầu khô hay lông thú. Mặt nạ giấy và mặt nạ bầu khô thông dụng hơn vì rẻ tiền, nhẹ và thuận tiện trong việc biểu diễn.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 6

Tại Châu Á, màu đỏ, đen, trắng và những màu cơ bản khác thường được các nghệ nhân ưa chuộng trong việc trang trí mặt nạ. Mặt nạ người già có màu đen, người đàn ông màu đỏ và mặt nạ người phụ nữ trẻ có màu trắng. Trong nhiều vở kịch múa mặt nạ, nam nhân vật luôn luôn thắng nhân vật già, cũng là dấu hiệu của mùa xuân thay thế mùa đông.

Mặt nạ rực rỡ sắc màu trong lễ hội hóa trang

Đầu năm mới luôn cả thế giới tưng bừng chào đón các lễ hội. Nếu như nhiều nước châu Á náo nức đón năm mới truyền thống, thì ở châu Âu, một mùa Carnival mới lại về. Trong ngày hội này, những khuôn mặt được giấu kín dưới lớp mặt nạ và trang phục bí ẩn. Người dân mặc trang phục cầu kỳ, đeo mặt nạ, một số được khắc và gắn đá rất quý và tinh xảo, diễu hành trên phố.

Carnival ngày nay bắt nguồn từ những Carnival cổ xưa của người La Mã và Hy Lạp được tổ chức để đón chào mùa xuân, tôn vinh nét đẹp của cuộc sống. Sau đó Carnival du nhập vào một số nước ở châu Âu như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha… trở thành những lễ hội hóa trang và khiêu vũ trên đường phố. Vào ngày lễ, người dân thành phố lại đổ ra mọi nẻo đường để nhảy múa trong tiếng nhạc tưng bừng. Trong vòng tròn xoay ấy, ta có thể thấy những gương mặt với vô vàn màu sắc, và những nét biểu cảm hoàn toàn khác biệt.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 7

Nét văn hóa truyền thống là lễ hội thường niên ở Basel (Thụy Sỹ), New Orleans (Mỹ), Panama, hay lễ hội Carnivallớn nhất thế giới ở Rio de Janeiro (Brazil). Nhưng có lẽ Venice (Italy) là lễ hội hóa trang đúng nghĩa nhất thế giới. 

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 8

Trong những buổi vũ hội hóa trang đi kèm với chiếc váy thật lung linh thì không thể thiếu một chiếc mặt nạ long lanh, quý phái đầy kiêu sa. Đặc biệt, trong Carnival, các mặt nạ luôn có một sự cuốn hút riêng biệt. Có lẽ ai cũng bị hút hồn, khi bao quanh mình và những con người trong những khuôn mặt được chạm trổ công phu, với những đường nét hoàn mỹ đến tuyệt vời, những sống mũi dài, làn môi cong và những hốc mắt sâu hoắm. Cái đẹp bí ẩn và ghê rợn của những chiếc mặt nạ chưa bao giờ được thể hiện rõ ràng đến thế ra đời thật. Một số loại mặt nạ phổ biến của lễ hội phải kể đến đó là Bauta, Moretta và Larva.

Mặt nạ độc đáo trên sàn catwalk

Sự xa hoa và bí ẩn của Châu Âu quý tộc đã tạo nguồn cảm hứng cho các nhà thiết kế “bùng nổ” xu hướng đeo mạng che mặt trên sàn catwalk. Các tên tuổi lớn như Armani Prive, Dior, hay Giambattista Valli đều rất chuộng xu hướng này và thổi “cơn gió lạ” đến tuần lễ thời trang Paris cao cấp vừa qua. Những chiếc mặt nạ làm cho các người mẫu trở nên huyền bí hơn, để lại ấn tượng mạnh mẽ đối với các nhà phê bình thời trang.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 9

Không chỉ mang đậm nét quý tộc quyền quý của Châu Âu, những thiết kế khác cũng ẩn nấp nét kỳ quái và thần bí ẩn sau lớp mặt nạ. Những chiếc mặt nạ này được thiết kế với nhiều kiểu như mặt nạ cầm tay, đeo nửa mặt hay đeo cả mặt... cũng có mặt nạ cứng và cả loại mặt nạ mềm nữa. Màu sắc thì đa dạng và đáp ứng đủ nhu cầu lộng lẫy.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 10

Đúng như người thời xưa đã sử dụng chiếc mặt nạ hữu hình: để bảo vệ mình, để làm biểu tượng cho sự bền vững, để đe dọa kẻ thù, và quan trọng là luôn luôn gỡ ra sau khi kết thúc mỗi cuộc chiến. Có thể thấy qua bao thăng trầm của lịch sử, mặt nạ vẫn thấm đượm triết lý nhân sinh, phản ánh đời sống muôn mặt của con người trong xã hội.

Phụ nữ 8 Truy tìm lịch sử chiếc mặt nạ trong những mùa lễ hội ảnh 11

Giờ đây, mặt nạ ngày càng phát triển phong phú không chỉ trong các nghi thức lễ hội mà trong các lĩnh vực thời trang, mang đến sự phong phú trong đời sống tinh thần của mọi người trên thế giới.

Các loại mặt nạ phổ biến trên sàn diễn thời trang hiện nay

Bauta: là loại mặt nạ che toàn mặt, không có mồm và được mạ vàng rất nhiều. Nó cũng có thể là loại mặt nạ che nửa mặt mà khi xưa giới quý tộc hay sử dụng trong những buổi khiêu vũ hóa trang.

Moretta: là mặt nạ hình ô van bằng nhung đen thường được phụ nữ dùng khi tham dự lễ hội. Những người thợ Pháp đã sáng tạo ra chúng và chúng nhanh chóng trở nên phổ biến ở Venice vì đã tôn lên những vẻ đẹp nữ tính, thường được phủ mạng hoặc ren bên ngoài.

Larva: hay còn được gọi là volto, thường có màu trắng, và là mặt nạ đặc trưng của dân Venice. Từ Larva xuất phát từ tiếng Latin mang nghĩa là "mặt nạ" hoặc "bóng ma", có lẽ vì vậy mà trông kiểu dáng mặt nạ này hơi u ám. Nó đi kèm với kiểu áo choàng không tay, và thật sự gợi nhắc tới Phantom.

Hà Nâu

Nguồn: Tổng hợp

Tin mới trong ngày