phunu8_news_0.png

You are here

05/03/2018 - 16:51

Tay máy Rachel Morrison của bộ phim Mudbound vừa trở thành người phụ nữ đầu tiên được đề cử giải Oscar 2018 cho hạng mục quay phim xuất sắc nhất. Với giới nữ, để chờ đợi sự công nhận xứng đáng này xem ra đã là quá lâu!

“Có bao giờ bạn nghe nói về một nhà quay phim là nữ?” Câu hỏi tưởng bình thường nhưng trớ trêu này lại khiến một thắc mắc khác xuất hiện: “Tại sao các nhà quay phim nữ lâu nay chẳng được ngó ngàng đến?”.

phunu8-rachel-morrison-nha-quay-phim-nu-dau-tien-duoc-de-cu-giai-oscar-hinh-anh 5
Rachel Morrison trên phim trường quay xuất phẩm điện ảnh Mudbound

Sở dĩ cùng lúc có đến hai câu hỏi được đặt ra trùng vào dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Quốc tế 8/3 là cũng bởi tại Oscars 2018 này, lần đầu tiên Rachel Morrison, một nhà quay phim nữ đã vinh dự được đề cử tranh giải hạng mục Quay phim xuất sắc nhất của Viện Hàn lâm Điện ảnh Mỹ, đánh dấu một cột mốc lớn cho giới nữ trong nền công nghiệp giải trí Hollywood.  

Từ khi giải Oscar ra đời năm 1929 đến nay, danh sách đề cử của hạng mục này luôn ngắn gọn, trong đó nam giới hoàn toàn thống trị, chưa từng dễ dàng cho một cái tên phụ nữ lọt vào. Thế mà năm nay, lần đầu tiên thông lệ ấy đã bị phá vỡ. Chính Morrison là người đã bấm máy thu hình những cảnh quan u ám và nội thất bi hiểm trong bối cảnh những năm 1940 cho bộ phim Mudbound do Dee Rees làm đạo diễn. Cho dù cuối cùng cô không vượt qua được tay máy của Blade Runner 2049 để đoạt giải quay phim xuất sắc nhất, nhưng từng ấy cũng đủ cho các phụ nữ đồng nghiệp tự hào khui sâm banh ăn mừng.  

phunu8-rachel-morrison-nha-quay-phim-nu-dau-tien-duoc-de-cu-giai-oscar-hinh-anh 9
Nhà quay phim nữ Ellen Kuras, đã từng hợp tác với đạo diễn Spike Lee và Michel Gondry.

Thật ra Rachel Morrison đã là thành viên của Hiệp hội Quay phim Mỹ vốn được thành lập từ năm 1919. Thế nhưng từ ngày ấy đến năm 1980, chẳng có một phụ nữ nào được tham gia. Cái tên nữ đầu tiên làm thành viên hội này với tư cách quay phim là Brianne Murphy khi bà bấm máy cho bộ phim Fatso của đạo diễn Anne Bancroft. Tính đến năm 2015, chỉ 4% thành viên ASC là nữ. Năm ngoái, người phụ nữ đầu tiên nhận giải thưởng của hội là Nancy Schreiber. Cô là người phụ nữ thứ tư tham gia vào ASC năm 1995.

Trong một bộ phim, quay phim hay giám đốc hình ảnh là cánh tay phải của đạo diễn. Công việc này đòi hỏi sự kết hợp giữa nghệ thuật, kiến thức kỹ thuật tiên tiến và khả năng quản lý ê-kíp. Nhà quay phim phải chọn máy ảnh, ống kính và ánh sáng cho mỗi lần chụp. Chuyên gia này cũng đứng đầu một đội ngũ thợ điện và các kỹ thuật viên về máy quay. Một quay phim tốt sẽ phối hợp sát sao và hoàn hảo với đạo diễn để đạt được những hiệu ứng thị giác mong muốn cho mỗi cảnh quay. Họ chính là người chuyển tải góc nhìn độc đáo của riêng mình cho toàn bộ xuất phẩm điện ảnh.

phunu8-rachel-morrison-nha-quay-phim-nu-dau-tien-duoc-de-cu-giai-oscar-hinh-anh 6
Nhà quay phim nữ Francelia Billington tại phim trường năm 1914

Vào thời kỳ điện ảnh phôi thai, không có sự phân biệt giữa đạo diễn và nhà quay phim. Các đạo diễn vừa thủ máy quay vừa hướng dẫn diễn xuất. Ngày ấy không cần phân chia công việc phức tạp như bây giờ. Ở cái thời mà mọi người trong nghề làm phim phải tất bật chằng chéo hỗ trợ nhau trong công việc miễn sao cho xong tốt đẹp một bộ phim, thì một số tay quay phim hồi ấy là nữ cũng không quá lạ. Laura Bayley và Georgette Méliès là những nhà quay phim nữ bất đắc dĩ kiểu ấy.

Khi việc làm phim trở nên phức tạp hơn, cần đến ánh sáng phòng thu, các chuyển động của camera hay quay đúp nhiều phân đoạn, vai trò của nhà quay phim dần quan trọng, biến thành một nghề phải một mình quán xuyến nhiều phần việc. Một số phụ nữ cũng sớm đảm nhận vai trò này như Rosina Cianelli chẳng hạn, nhưng cũng như nhà viết kịch bản và biên tập phim nữ, họ hiếm khi được nhắc đến trong thời kỳ phim câm.  

phunu8-rachel-morrison-nha-quay-phim-nu-dau-tien-duoc-de-cu-giai-oscar-hinh-anh 7
Phong cách ăn mặc của một nhà quay phim nữ năm 1916

Tuy nhiên đến thế kỷ 21 ngày càng có nhiều phụ nữ tạo tiếng tăm trong nghề quay phim. Có thể kể vài cái tên như Ellen Kuras, Nanu Segal, Mandy Walker, Natasha Braier hay Charlotte Bruus Christensen. Ở Mỹ nay cũng đã có riêng một website ghi đầy đủ danh sách những nhà quay phim nữ, một cách thức để người ta biết đến họ trong lĩnh vực này. Tương tự như vậy, ở Anh, trang web Illuminatrix là một tập hợp danh sách tên tuổi các quay phim nữ tác nghiệp ở Anh và quốc tế. Mỗi người trong số họ phải có hơn năm năm kinh nghiệm chuyên môn, nắm giữ chức danh Giám đốc Hình ảnh.

phunu8-rachel-morrison-nha-quay-phim-nu-dau-tien-duoc-de-cu-giai-oscar-hinh-anh 8
Một cảnh Morrison quay trong bộ phim Mudbound 

Chân dung của Rachel Morrison đã xuất hiện trên màn hình trong phần giới thiệu hạng mục tranh giải quay phim xuất sắc của 5 bộ phim trong Oscar 2018 vừa qua. Tuy Rachel chưa được diễm phúc nâng cao tượng vàng, nhưng với sự góp mặt của cô trong danh sách đề cử, giới quay phim nữ xem như đã có giải thưởng riêng cho nghiệp "đứng máy" của mình.

Khăn Choàng Xanh

(Theo TheGuardian.com)

Tin mới trong ngày