phunu8_news_0.png

You are here

09/07/2015 - 14:11

Sương Nguyệt Anh là nhà thơ và là chủ bút nữ đầu tiên của Việt Nam. Tờ báo bà phụ trách là “Nữ giới chung”, tờ báo đầu tiên của phụ nữ được xuất bản tại Sài Gòn.

Sương Nguyệt Anh là con gái của cụ Đồ Chiểu (Nguyễn Đình  Chiểu), sinh ngày 8/3/1864 tại làng An Bình Đông, xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Tên thật của bà là Khuê (có sách ghi là Nguyễn Xuân Khuê, Nguyễn Thị Ngọc Khuê, Nguyễn Thị Khuê), ngoài ra còn có tên là Nguyễn Xuân Hạnh. Trong gia tộc thường gọi là bà Năm Hạnh.  Ngoài bút hiệu Sương Nguyệt Anh, bà còn ký nhiều bút hiệu khác như: Xuân Khuê, Nguyệt Nga, Nguyệt Anh… Thuở trẻ, bà nổi danh tài sắc và có nhiều người theo đuổi.

Thuở nhỏ, bà theo học với cha và được giáo dục tinh thần yêu nước thương dân. Những năm tháng tản cư chạy giặc, rồi tiếng súng vang dội của cuộc kháng chiến do các sĩ phu Nam Bộ lãnh đạo đã để lại trong tâm trí bà những dấu ấn khó quên.

Phụ nữ 8 Nữ sĩ Sương Nguyệt Anh – chủ bút tờ báo Phụ nữ đầu tiên của Việt Nam 2

Tờ báo Nữ giới chung

Năm 1888, Sương Nguyệt Anh được 24 tuổi thì cha mất. Tri phủ Ba Tường đến hỏi bà làm vợ không được, nên mang lòng oán hận, đang tìm cách hãm hại... Để tránh tai họa, bà cùng gia đình người anh (Nguyễn Đình Chúc) chuyển sang Cái Nứa (Mỹ Tho) rồi dời về Rạch Miễu ở nhờ nhà ông nghè Trương Văn Mân. Tại đây, bà kết duyên với một Phó tổng góa vợ tên là Nguyễn Công Tính, sinh được một gái tên là Nguyễn Thị Vinh. Năm con gái được hai tuổi thì chồng bà mất. Từ đó bà thủ tiết nuôi con, thờ chồng và mở trường dạy chữ Nho cho học trò trong vùng để sinh sống. Và cũng từ đó, bà thêm trước bút hiệu Nguyệt Anh một chữ "sương", thành "Sương Nguyệt Anh", có nghĩa là Nguyệt Anh góa chồng.

Những năm 1906-1908, hưởng ứng phong trào Đông Du của Phan Bội Châu bà bán một phần điền sản và vận động quyên góp để giúp học sinh xuất dương sang Nhật du học.

Năm 1917, Sương Nguyệt Anh được một nhóm chí sĩ ái quốc mời làm chủ bút tờ “Nữ giới chung” nghĩa là tiếng chuông của nữ giới. Số đầu tiên ra mắt độc giả bốn phương vào ngày 1/2/1918 tại Sài Gòn. Toà soạn đặt tại số nhà 15 đường Taberd (nay là đường Nguyễn Du, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh). Chủ nhiệm là ông Henri Blanquière, chủ bút là Sương Nguyệt Anh. Tờ báo phát hành định kỳ hàng tuần vào ngày thứ sáu, có 18 trang nội dung và 8 trang quảng cáo. Tờ báo có các chuyên mục là phần xã thuyết, phần văn nghệ, phần dạy gia chánh, phần học nghề, cùng các trang cách ngôn, lời hay ý đẹp và mẹ con nói chuyện. Có thể nói, “Nữ giới chung” là tờ báo đầu tiên ở nưóc ta thời đó chú trọng đến việc dạy nữ công, đức hạnh phụ nữ và phê phán những luật lệ khắt khe đối với nữ giới. Tờ báo chủ trương đấu tranh quyết liệt cho vấn đề bình đẳng giữa nam giới và nữ giới. Bà Sương Nguyệt Anh đã có nhiều bài viết in trong tờ báo với nhiều quan điểm tiến bộ, với chủ trương nâng cao dân trí, khuyến khích công nông thương và nhất là đề cao vai trò phụ nữ trong xã hội.

Phụ nữ 8 Nữ sĩ Sương Nguyệt Anh – chủ bút tờ báo Phụ nữ đầu tiên của Việt Nam 3

Chân dung Sương Nguyệt Ánh 

Tiếc thay, tờ báo “Nữ giới chung” phải đình bản vào ngày 19/7 vì nhiều lý do, trong đó có lý do Sương Nguyệt Anh bị đau mắt và người Pháp không bằng lòng với một tờ báo có tính chất tiến bộ như “Nữ giới chung”. Bà về sống ở Ba Tri (Bến Tre)với người em trai út là Nguyễn Đình Chiêm, song vẫn chú tâm đến tình hình chính trị và xã hội ở trong nước lúc bấy giờ. Về cuối đời bà cũng bị lòa như thân phụ. Bà mất ngày 20/1/1921, thọ 58 tuổi.

Nhắc đến Sương nguyệt Anh, người ta còn thấy lại nơi bà một tấm gương hoạt động cho phái nữ lưu; người ta không quên một cây bút rắn rỏi đã từng nêu trên tờ “Nữ giới chung” nhiều vấn đề lý thú về phận sự đàn bà đối với gia đình và xã hội. Trong buổi giao thời, phụ nữ nước nhà vừa ra khỏi khuê môn để tiêp xúc với văn hóa Âu Tây, bà Sương Nguyệt Anh rất xứng đáng là nữ sĩ tiền phong trên đất Việt. Sự có mặt của bà trên văn đàn Việt Nam hồi đầu thế kỷ XX là niềm tự hào cho nữ giới và đã gây tiếng vang lớn trong làng báo nước ta.

Hà Vân

Tin mới trong ngày