phunu8_news_0.png

17/02/2018 - 00:06

Trong thập nhị chi 12 con giáp, Tuất hay chó là con vật gần gũi con người nhất, với nhiều đức tính được tôn vinh trong văn hóa và tâm linh của đời sống xã hội.

Loài chó là động vật thân thiết gắn bó từ rất lâu đời với những người chủ nói riêng và con người nói chung. Nhắc đến loài nằm trong lục súc này, người ta tôn vinh nhiều đức tính của chúng như trung thành, thông minh, quan tâm đến chủ, nghĩa là chúng “có tâm” hơn những con giáp còn lại, từ giống vật tưởng tượng như rồng hay hiện thực như heo, rắn hoặc chuột. Thế nên chuyện kể về chó cũng lắm thứ để nghe hơn.

phunu8-loai-cho-trong-cuoc-song-xa-hoi-hinh-anh 4

1.

Ở khía cạnh phong thủy, Tuất là địa chi thứ mười một, đứng giữa Dậu và Hợi. Theo ngũ hành chi này tương ứng với Thổ. Còn theo âm dương, Tuất là Dương. Về thời gian, giờ Tuất tương ứng với khoảng thời gian từ 19g00 tới 21g00. Tháng Tuất là tháng chín âm lịch. Xét phương hướng, Tuất chỉ hướng tây tây bắc. Tuất mang ý nghĩa là tiêu diệt, chỉ trạng thái cây cỏ khô héo trong khoảng thời gian này tại các vĩ độ ôn đới thấp và nhiệt đới, tức khoảng cuối mùa thu. theo quan điểm của người Á Đông.

2.

Xét từ nguyên, chữ Tuất trong tiếng Hán ít dính dáng đến loài chó, mà thực ra chữ khuyển xem ra gần hơn với hàng loạt các con vật gần gũi với họ chó như khuyển, cẩu, sử, mang, lang, ngao, ngan. Ý của Khổng tử là nhìn chữ khuyển như đã vẽ hình con chó. Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu mới, Tuất trong cách gọi năm Tuất (12 con giáp) không có liên hệ nào tới loài chó hay cách gọi chó trong tiếng Hán. Tên gọi Tuất có khả năng đến từ phương Nam, như từ ngữ hệ Mon-Khme mà tiếng Việt cổ là một thành viên quan trọng.

phunu8-loai-cho-trong-cuoc-song-xa-hoi-hinh-anh 5

3.

Chó được trân trọng cao nhất khi người ta lấy nó đặt tên cho các chòm sao như Tiểu Khuyển, Đại Khuyển, Lạp Khuyển. Huyền thoại ở nhiều nước cũng có liên quan đến chó. Thiên khuyển của Trung Quốc, chó ngao Cerbère của Hy lạp gắn liền với Thần Chết, với âm phủ, có nhiệm vụ dẫn hồn, dẫn dắt con người trong bóng đêm của cõi chết. Người Mexico cổ nuôi chó làm bạn đồng hành và dẫn đường cho những người chết sang thế giới bên kia. Người Mường quan niệm Gà và Chó đóng vai biểu tượng của Sống (sáng) và Chết (tối).

4.

Ở Trung Quốc, loài chó Bắc Kinh từng được xem là những chú khuyển thiêng liêng, thần thánh với truyền thuyết Thạch sư có khả năng xua đuổi tà ma cho gia chủ. Chỉ Hoàng gia mới được nuôi chúng, gặp chúng người bình dân phải cúi chào và ai trộm chó này sẽ bị hành hình. Khi hoàng đế băng hà, chúng được chôn theo để có thể theo bảo vệ chủ nhân ở thế giới bên kia. Vào năm 1860, người Anh xâm chiếm Cung điện Trung Hoa. Đội lính cận vệ Hoàng gia nhận được lệnh phải thủ tiêu đàn vương khuyển để chúng khỏi rơi vào bàn tay của những "con quỷ ngoại xâm" là lính lê dương.

phunu8-loai-cho-trong-cuoc-song-xa-hoi-hinh-anh 6

5.

Thế nhưng trong Đạo Hồi, con chó lại thành hình ảnh của tất cả những gì xấu xa đê tiện nhất trong thế gian, là biểu tượng của sự tham lam, sự phàm ăn. Ngay trong xã hội Việt ta, hình ảnh chú chó xuất hiện khá nhiều trong thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Có ít nhất 70 câu phương ngữ từ hình ảnh loài vật này. Qua đó, một mặt chó được tuyên dương với nhiều đức tính như trung thành, thông minh, quan tâm đến chủ, mặt khác nó cũng là đối tượng bị khinh rẻ, coi thường, bị xem là con vật bẩn thỉu, ngu dốt và đáng khinh. Cứ nghe những câu người ta thóa mạ, chửi nhau, chó đều có mặt, nào là đồ chó, chó má, chó đẻ, chó săn, thằng chó, chó chết, đồ chó cái, thứ chó ghẻ, ngu như chó, hạng cẩu nô…

6.

Trong 12 con giáp, có con vật không thể ăn thịt bởi nó chỉ là tưởng tượng như rồng, rồi những con ăn chúng sẽ là ghê tởm như chuột, rắn, khỉ. Cũng có những loài là nguồn thực phẩm đích thực cho người như heo, gà, dê, trâu. Với số động vật thuộc thập nhị can còn lại như mèo, ngựa, chó, việc ăn thịt chúng gây nhiều tranh cãi, nhất là chuyện ăn thịt chó.  

phunu8-loai-cho-trong-cuoc-song-xa-hoi-hinh-anh 7

Ở Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc, thịt chó được một bộ phận dân cư đặc biệt ưa chuộng. Người ta cho rằng cội nguồn thói quen ăn thịt chó bắt đầu từ lễ hiến tế chó trong tín ngưỡng dân gian. Những “thực khách” đầu tiên lại là các thầy cúng, thầy phù thủy. Họ ăn nhưng chỉ ăn lén, ăn vào lúc tối trời, đêm hôm, và vì lén lút nên muốn mô tả động tác ẩm thực này người ta phải nói trại, nói né ra. Thế là xuất hiện kiểu nói ăn thịt cầy (một loài trong hệ chó), ăn mộc tồn (kiểu chơi chữ "cây còn" nói lái của "con cầy"). Có lẽ cũng để “bào chữa” cho việc ăn thịt con vật trung thành với người mà một số quan niệm mê tín dị đoan nảy sinh, vừa để có cớ ăn mà không áy náy, vừa để hạn chế tình trạng này. Đó là ăn thịt chó đầu năm, đầu tháng sẽ không tốt, sẽ không gặp may mắn trong cả năm, cả tháng đó. Nhưng ăn thịt chó vào cuối năm, cuối tháng hoặc sau khi gặp một chuyện không hay thì lại là tìm hên, là xua đuổi "vận đen".

7.

Một số hoạt động sinh sống đời thường của loài chó cũng được con người bắt chước. Động tác bơi của chó được dân sông nước học hỏi để biến tấu thành kiểu bơi riêng. Người bơi kiểu này thở đơn giản, chỉ đập đều tay chân và không cần ngụp đầu xuống nước. Trong quan hệ tình dục, những động tác giao phối của loài chó, bình dân gọi là “chó mắc lẹo”, cũng được con người mô phỏng và biến thể thành một trong những tư thế khi giao hợp từ phía sau, khác hẳn với kiểu làm tình truyền thống “úp, ngửa”. Cuối cùng, chó cũng xuất hiện trong máu đỏ đen số đề của giới bình dân ta. Người chơi đề có rất nhiều cách đoán kết quả, có thể họ nằm mơ rồi cứ thấy con gì đánh số tương ứng với con vật đó, ở đây chó ứng với các số 11, 51 và 91!

Khăn Choàng Xanh

(Sưu tầm _ Tổng hợp)

Tin mới trong ngày