phunu8_news_0.png

23/01/2015 - 17:33

Thay vì chọn thú chơi dễ dàng là sưu tập tem hay những vật nho nhỏ, bố con nhà Lassi Ronkko quyết định chơi chuông. Dù nặng nề cồng kềnh, nhưng với họ, chuông còn đem đến nhiều niềm vui lạ lẫm khác  

Ai định du lịch Phần Lan thường được khuyên hãy đáp xe dọc xa lộ E75 thuộc thị trấn Pyhasalmi để được dẫn tới một khám phá bất ngờ thú vị, nhất là lúc bụng đang sôi lên chờ bữa trưa. Vaskikello, nhà hàng ven lộ mang tên Chuông Đồng rất dễ nhận nhờ một tháp chuông sừng sững ngay bên đường. Dừng lại du khách sẽ tưởng như đang tấp vào môt nhà nguyện. Một khẩu phần ăn hoành tráng, tươi ngon với bít tết bò mềm ngọt, khoai tây rau cải xanh mát và loại sốt ớt đặc biệt hương vị Phổ, weinerschnitzel, kèm rượu vang hầm lâu năm. Suất ăn cho hai người chỉ phải trả một tờ 20 USD, vẫn còn được thối lại, rẻ chán! Nhưng thứ cần khám phá lại là rửa mặt tỉnh táo, dạo quanh khuôn viên biệt trang rộng lớn rất làng quê của nhà hàng, theo chân ông chủ Lassi Ronkko tham quan bộ sưu tập hằng ngàn quả chuông lớn nhỏ. Lúc ấy mới gọi là no đầy.

Chuông từ trong ra ngoài

Trong tiếng Phần lan, Vaskikello nghĩa là “chuông đồng”. Hơn ba mươi mấy năm trước, ngày bố Lassi dựng tiệm, đã cất lên một tháp treo chiếc chuông đồng thay cổng. Có lẽ đây là một trong ít ỏi những chiếc chuông hiếm khi được gióng lên vì nó chẳng có giây kéo khiến lũ trẻ nghịch ngợm trong thị trấn nhỏ nản lòng. Tháp đứng như một thứ trang trí, một slogan sống để bắt đầu một thương hiệu làm ăn. Chính chiếc chuông đồng ấy cũng không ngờ, hơn ba thập niên sau nó đã có đông đúc họ hàng nhà chuông lớn bé đến từ khắp nơi trên thế giới, tụ lại như một đại gia đình. Nói thế cũng hơi khiến chiếc chuông đồng ngoài tháp cảm giác lẻ loi đơn độc. Thực sự lúc lập quán, trong phòng sảnh cũng đã sẵn môt chuỗi chuông đồng nhỏ xíu, quà đám cưới của ông nội Lassi ngày nào. Thế rồi mỗi năm trôi, cả trong lẫn ngoài khuôn viên quán nhập tịch thêm nhiều chuông. Đến nay bộ sưu tập hằng ngàn chiếc đã đáng giá cả triệu USD.

Cảm nghĩ rằng âm thanh từ chuông sẽ làm thực khách vui tai khi ăn nên trước tiên nhà Lassi đã lùng sục thu gom và tìm mua các chùm chuông nho nhỏ xinh xinh để trang trí cho các phòng ăn. Thế là bên một dãy tường, thực khách sẽ được chiêm ngưỡng chùm tiểu chung sứ trắng cực hiếm vùng Bavaria, Đức, với thanh âm trong lảnh rộn ràng. Chiếc chuông nằm cẩn mật ở trong hộp kính khung gỗ đào cũng là loại Ronkko qúy nhất. Khi được cha cho biết tro núi lửa là thứ nguyên liệu rất khó đúc chuông anh liền lặn lội đến tận vùng núi lửa St Helena để mang về một chiếc làm từ tro nham thạch hỏa diệm sơn nơi này. Thứ du khách đổ xô tò mò ngắm nghía sau khi ăn lại là chiếc chuông Bali cầu tự, có dạng hình nhân mà “dế chuông” là biểu tượng bộ phận thực khí nam. Nhà Ronkko còn sở hữu cả một bộ chuông thủy lạc dạng bình có cán nắm đựng nước độc đáo của Trung hoa. Chỉ cần dùng tay ướt miết ở tay nắm là nghe âm vang lên, dư chấn tạo sóng khiến chất lỏng trong bình lăn tăn như suối nước nóng lún phún dập dờn. Nhóm chuông nhà Phật vùng Tây tạng cũng gần như thế, càng xoa mạnh thành ngoài âm thanh càng lớn.

Bước ra khỏi quán, thứ đập ngay vào mắt du khách là các dàn chuông đồng khổng lồ nằm dưới các cấu trúc mái che nhiều tầng hoành tráng. Tính trọng lượng các đại hồng chung ở mỗi tầng ấy phải nặng xuýt xoát cả 20 chục tấn là ít. Xa xa, một tháp cao khác treo đầy chuông chùm, nhưng thuộc loại tổ đại, muốn “rung” phải dùng hệ thống tay quay máy. Ngộ nghĩnh là có hai chiếc chuông khổng lồ nằm nghiêng giữa bãi cỏ như che mưa nắng cho một trạm điện thoại. Có vị linh mục Đức đến đây tham quan “giảng” rằng đây là chiếc điện thoại duy nhất ở trần gian dành để gọi trực tiếp cho Chúa Trời! Thứ được cho hiện đại nhất ở đây là chiếc chuông điện tử có nhiều âm vực thanh âm được “gióng” bằng các nút bấm trên một hộp hiển thị đặc biệt, hoặc nhấn theo mã tự số điện thoại riêng mà du khách nào cũng muốn thử.

Âm vang của kỷ niệm và lịch sử

Ở các vị trí cân đối thoáng đãng giữa không gian làng quê, bộ sưu tập chuông  mang sắc áo sơn hồng, xanh lá cây hay nguyên màu đồng đỏ khiến cảnh trí nhà hàng Vaskikello thêm độc đáo. Hầu hết chuông lớn ở đây đã từng được các ông từ kéo vang lên để kêu gọi giáo dân đến cầu nguyện, thờ phụng, tham dự lễ tang cầu hồn hay báo giờ kinh chiều. Khi các ngôi nhà thờ được xây lại, theo truyền thống, chúng được thay thế bằng những chuông mới đã được thánh hiến nên trở thành quà tặng cho quán. Có khi nhà Lassi bỏ tiền ra mua về làm công đức theo một điều kiện bất thành văn: không được nấu chảy làm phế liệu.

Nghe mỗi tiếng chuông ngân lên theo từng cung giọng đặc biệt của thành phần chất liệu và kỹ thuật đúc, các bậc cao niên của thị trấn nói chung và du khách lớn tuổi khắp nơi ghé thăm nói riêng, dễ hồi tưởng lại những khoảnh khắc lịch sử mà chính họ và chúng từng dự phần làm chứng nhân. Có chiếc đã vinh hạnh gióng hồi chuông báo Giáo Hoàng xuất hiện buổi tiểu trào mỗi giờ kinh tối vang trên vòm trời Ý. Có chiếc từng làm bổn phận phát giác máy bay Đức xuất hiện thời Thế chiến II. Có những dàn chuông cỡ trung mang dấu ấn niên kỷ thời đại thực sự khi có cả các bức hình chụp gia đình Hoàng gia Anh khảm lồng vào thành vòm bên ngoài. Chuông ghi tên địa điểm hay kỷ niệm du lịch thì ở đây vô số kể. Một danh xưng, một dòng chữ hay hình một thắng cảnh xếp bên nhau đa dạng các địa danh. Dường như một phần lịch sử thế giới đã tụ về đây qua bộ sưu tập chuông của quán Vaskikello. Theo Lassa, chưa lần nào nhà ông cho gióng tất cả chuông vang lên cùng một lúc dù vẫn nghĩ rằng đây là một ý tưởng hay, đầy ý nghĩa, cần kiếm cơ hội để thử.

Trong một số ngôn ngữ từ “chuông” cũng gần đồng nghĩa với “đồng hồ” vì chuông đã từng có những lúc mang công năng báo giờ. Thế nên, lẫn trong bộ sưu tập chuông ấy là vài chiếc đồng hồ hiếm, có chiếc thuộc loại lên giây cót cổ nhất nhì thế giới. Thời đại chiến, chuông khắp châu Âu, hầu hết bằng đồng, đều bị đem nấu chảy để chế tạo súng. Chiến tranh chấm dứt, người ta lại đun chảy súng để đúc chuông nên chúng bị pha lẫn kim loại tạp như nhôm, thép khiến âm thanh không còn thanh hay trầm gọn như ở dòng chuông đồng. Thế nên ở đây toàn là chuông đồng cổ, âm thanh ngân lên phải biết! Cũng vì thế, hơn mười mấy năm nay, xưởng đúc chuông đồng dòng tộc Ronkko cũng đã đi vào hoạt động kinh doanh. Sẽ là may mắn cho du khách nào tiện dịp ghé tham quan được chứng kiến đúng lúc mẻ chuông mới rời khuôn. Mặt bằng quán vẫn còn rộng bao la. Gia trang Ronkko vẫn lên mạng kêu gọi ai có chuông lạ muốn đóng góp vào bộ sưu tập cứ liên hệ, Vaskikello sẵn sàng đón nhận. Cách đây 9 năm, quán đã có thêm bộ chuông chùm dạng tiểu 300 chiếc, kiểu dáng đặc trưng vùng Texas, Mỹ.

                                                                                                MINH TRUNG

Tin mới trong ngày