phunu8_news_0.png

You are here

22/05/2020 - 07:55

Tổ chức Y tế Thế giới WHO cảnh báo, biến đổi khí hậu có thể làm cho sự lây lan của dịch bệnh truyền nhiễm trở nên tồi tệ hơn trong những thập kỷ tới.

Đại dịch COVID-19 là một trong những đợt bùng phát virus nguy hiểm nhất trong lịch sử hiện đại. Nhưng các nhà nghiên cứu lo ngại, đại dịch này có thể chỉ là sự khởi đầu của một cuộc chiến mới chống lại sự bùng phát bệnh truyền nhiễm. Tổ chức Y tế Thế giới WHO cảnh báo, biến đổi khí hậu toàn cầu có thể làm cho sự lây lan của các loại dịch bệnh trở nên tồi tệ hơn trong những thập kỷ tới.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 4

Các nhà nghiên cứu lo ngại nhiệt độ tăng có thể khiến động vật lây lan dịch ra nhiều khu vực rộng lớn hơn, khiến mầm bệnh trở nên dễ thích ứng sống sót ở vùng khí hậu nóng, đồng thời có thể làm suy yếu phản ứng miễn dịch của cơ thể người. Mặc dù hiện nay dịch virus corona mới không liên quan cụ thể rõ ràng đến tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu, nhưng tương lai mai này lại không dám chắc. Covid-19 đã nhanh chóng phá hủy cuộc sống như chúng ta biết, dẫn đến tình hình các quốc gia trên thế giới phải tranh giành nhau để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát. Chỉ trong vài tháng ngắn ngủi, hàng tỷ người đã thất nghiệp, nhiễm bệnh, sinh hoạt cuộc sống bị gián đoạn đáng kể. Nhưng đây có thể không phải là căn bệnh truyền nhiễm duy nhất nhân loại phải chiến đấu trong cuộc đời.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 5

Theo khảo sát của Tổ chức Y tế Thế giới và các tổ chức khác, mối đe dọa của biến đổi khí hậu có thể khiến dịch bệnh bùng phát thậm chí còn tồi tệ hơn trong những thập kỷ tới. Các nhà nghiên cứu lo ngại rằng khi nhiệt độ tiếp tục tăng, động vật mang mầm bệnh truyền nhiễm có thể thích nghi với nhiều vùng khí hậu rộng lớn, mầm bệnh trở nên mạnh hơn ở nhiệt độ nóng, và hệ miễn dịch của con người có thể gặp khó khăn hơn khi chiến đấu với bệnh tật.

Các bệnh truyền nhiễm có thể lây lan theo nhiều cách khác nhau, từ người sang người, từ động vật sang người và từ một vật chủ trung gian, như muỗi chẳng hạn. Khi nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng và tạo ra các kiểu thời tiết biến động, thí dụ như lượng mưa cao, thiên tai và sóng nhiệt cực đoan... tạo thành những môi trường lý tưởng cho một số loại bệnh truyền nhiễm hoành hành. Hãy thử điểm qua một số hình mẫu dịch bệnh quá khứ đã từng là hệ lụy của mối đe dọa biến đổi khí hậu.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 6

Nhiệt độ cao hơn và khí hậu ẩm ướt hơn có thể dẫn đến sự gia tăng các bệnh truyền qua muỗi như sốt rét, sốt xuất huyết. Kể từ đầu thế kỷ 19, khu vực Punjab của Ấn Độ đã trải qua cơn dịch sốt rét do sự gia tăng của gió mùa và độ ẩm, tạo điều kiện tốt cho muỗi sinh sản. Nguy cơ mắc bệnh này có thể tăng gấp năm lần sau sự kiện El Niño, một kiểu thời tiết dự kiến ​​sẽ trở nên tồi tệ hơn với biến đổi khí hậu. Các nhà nghiên cứu lo ngại rằng, khi hành tinh ấm lên, muỗi sẽ có thể sinh sản nhanh hơn và lây lan dịch bệnh ở những khu vực thường mát hơn trên thế giới vốn ít bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 7

Một số bệnh do loài gặm nhấm cũng có liên quan đến lũ lụt, dự kiến ​​sẽ trở nên tồi tệ hơn khi nhiệt độ toàn cầu tăng, chẳng hạn như chuột. Một số nhà khoa học tin rằng các sự kiện thời tiết như mưa giữa mùa khô đóng vai trò lớn trong cơn dịch Ebola. Nước giúp gia tăng sản xuất các loại trái cây, là môi trường lý tưởng thu hút động vật kéo đến ăn cùng nhau rồi truyền bệnh. Chưa hết, vì biến đổi khí hậu, thực phẩm được dự kiến khan hiếm, dân Châu Phi sẽ tiêu thụ thịt rừng nhiều hơn, một nguyên nhân chiếm gần 50% các vụ dịch Ebola bùng phát trong quá khứ. Phá rừng cũng là một tác nhân khác trong các vụ lây lan dịch bệnh. Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ, 75% các bệnh mới hoặc tái phát vào đầu Thế kỷ 21 đã được truyền từ động vật, thường là do các cánh rừng, nơi trú ngụ của động vật bị phá, đưa chúng đến gần hơn với môi trường của con người.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 8

Một cách hoạt động để cơ thể con người chống lại dịch bệnh là tăng nhiệt độ bên trong, được gọi là bị sốt. Khi một mầm bệnh xâm nhập, ta thường bị sốt để kích thích hệ thống miễn dịch chống trả và tạo ra kiểu khí hậu mà với nó mầm bệnh khó tồn tại. Thế nhưng, khi trái đất nóng lên, virus ngày càng trở nên thích nghi tốt, dễ sống sót trong môi trường nóng hơn, lúc ấy cơn sốt của cơ thể người sẽ không ăn thua gì với chúng. Ví dụ như dơi, vật chủ trung gian đáng nghi ngờ của đại dịch COVID-19, có thể duy trì nhiệt độ cơ thể của chúng cao tới 40,5ºC. Điều này có nghĩa là chúng có thể mang theo một bộ mầm bệnh mà nhiệt độ cơ thể của chúng có thể chịu được, trong khi đó con người duy trì nhiệt độ lúc nghỉ ngơi ở 37 ºC đã là không thể, đã khó. Xu hướng này có thể tiếp tục khi hành tinh ấm lên, và mầm bệnh tồn tại ở nhiệt độ ấm sẽ sinh sản phát tán nhanh hơn, trong khi hệ miễn dịch của con người lại bị suy yếu đi.

phunu8-bien-doi-khi-hau-se-khien-cuoc-chien-chong-dich-benh-kho-khan-hon-hinh-anh 9

Minh Trung

(Theo Business Insider)

Tin mới trong ngày