phunu8_news_0.png

09/11/2017 - 06:46

Trong lịch sử văn minh nhân loại, các công ty gia đình tồn tại từ thời thịnh vượng của Hy Lạp hay đế chế La Mã. Thế thì tại sao tên tuổi những đại gia đình đi tiên phong trong nền kinh tế hành tinh này như Rockefeller hay Carneigie lại đang bị lãng quên?

Theo giáo sư William O'Hara trong cuốn sách nghiên cứu Centuries of Success của mình, các nhà làm sử kinh tế đã đưa ra một vài nhân tố khiến lớp cựu trào ấy không còn cơ hội trong nền kinh tế toàn cầu này nữa.

phunu8-co-phai-trao-luu-cong-ty-gia-dinh-da-suy-thoai-hinh-anh 4

Sự thay đổi về chính trị: Đã qua rồi cái thời thuộc địa vốn là bầu sữa của những đại công ty gia đình xưa kia. Các quốc gia dần dần được giải phóng và một số nguồn lợi chủ yếu như dầu hỏa, quặng mỏ đã bị quốc hữu hoá.

Cơ chế kinh tế thay đổi: Càng mở rộng chi nhánh ra toàn cầu, mức độ quản lý kinh tế càng phức tạp. Tính cách vĩ mô đã vượt quá tầm tay dự trù của những thế hệ cũ. Khi các thuộc địa được giải phóng cũng là lúc các quốc gia có nền kinh tế tự trị, đa phần chưa hoặc không đi vào guồng kinh tế chuẩn của thế giới. Hậu quả là dần dần các nhánh vươn ra của các tập đoàn gia đình này bị chặt bớt khiến mất dần tầm ảnh hưởng.

Sự tiến triển của khoa học kỹ thuật: Có những ngành công nghiệp đặc trưng làm nên các công ty gia đình. Một khi kỹ thuật tiến bộ quá nhanh, những sản lượng sản phẩm làm ra tăng vọt từ máy móc thiết bị hiện đại. Một số công ty gia đình không kịp thời gian và nhân lực cập nhật, đã phải dần nhường sân chơi cho các thế lực khác.

Sự phân rã trong chính nội bộ gia đình. Các scandal, những cuộc hôn nhân "ngoài luồng" và cả những thảm hoạ lớn xảy đến cho mỗi gia đình cũng là một nguyên nhân xóa sổ bới các công ty loại hình này.

phunu8-co-phai-trao-luu-cong-ty-gia-dinh-da-suy-thoai-hinh-anh 5

Ngoài những kẻ thù mà các thế hệ Rockfeller và Carneigie đã phải đối mặt trên, các công ty gia đình đang còn hoạt động trong nền kinh tế toàn cầu bây giờ vẫn có nguy cơ bị xoá sổ. Cũng có rất nhiều công ty gia đình thành công và lọt vào Fortune 500. Tuy nhiên, theo số liệu điều tra, đại đa số (95%) các công ty gia đình đều suy giảm mạnh sau thế hệ thứ ba. Một trong những hiểm hoạ rình rập ấy được hé mở như sau:

Phần lớn là không chuẩn bị sẵn tâm lý, nhân lực cho các thay đổi trong thành phần lãnh đạo vốn luôn luôn phải đối mặt. Các thế hệ sau không xem bài học chuẩn bị cho tương lai là cấp thiết. Đây là vấn nạn mà ngay cả các công ty gia đình hiện nay cũng phải dè chừng, vì theo khảo sát, 3/4 các lãnh đạo của họ cứ mãi tin rằng thành công sắp tới của doanh nghiệp vẫn do mình tay họ, và  44% nghĩ rằng công ty sẽ phá sản nếu "mất" họ. Hơn một nửa lãnh đạo các công ty này đều biết mình sẽ "về vườn" trong vòng mươi năm nữa, nhưng có đến 70% chưa chọn được người kế thừa và 66% thú nhận chưa lên kế hoạch, tiêu chí cho việc chọn hậu duệ điều hành cơ nghiệp.

phunu8-co-phai-trao-luu-cong-ty-gia-dinh-da-suy-thoai-hinh-anh 6

Lúng túng trong giải quyết kế thừa tất sẽ lúng túng trong thắt chặt mối liên hệ khi công ty gồm nhiều gia đình hợp lại. Khuynh hướng chia sẻ thông tin không còn như xưa nữa khi các bí mật ngày càng cho là thế mạnh trong nền kinh tế mở hiện nay. Bí mật ấy hầu như dồn hết vào các chóp bu để rồi khi có sự cố, các thành viên không còn đường để gỡ. Đó chính là bi kịch của một số công ty gia đình Hàn Quốc như Daewoo đã phải thấm thía.

Ngủ quên trên chiến thắng cũng là một hố thẳm. Có chiến lược lâu dài mới được xem là lấy kinh doanh như một di sản để duy trì thế hệ kế thừa. Công ty gia đình nào xem kinh doanh như một mối lợi sẽ chóng vánh đẩy các mục tiêu dài hạn xuống thứ yếu, và như thế tự nhường bước cho các loại hình công ty khác.

MINH TRUNG

(Theo Forbes Magazine 7-2017)

Tin mới trong ngày