phunu8_news_0.png

You are here

25/04/2015 - 17:36

Hiện nay dịch bệnh Ebola chưa có cách chữa, chưa có thuốc trị. Virus chết người bắt nguồn từ Tây Phi này khiến các bác sỹ chỉ có thể cách ly nạn nhân và tìm xem họ đã tiếp xúc với ai để ngăn ngừa lây lan. Liệu y học còn động thái gì khác nữa?

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 2

Ở các quốc gia đã có nạn nhân của cơn dịch Ebola, nhiều thông tin về bệnh đã bị bóp méo khiến xã hội xáo trộn. Tại Liberia có báo kêu gọi cư dân phải đốt tất cả những tử thi chết bệnh. Một mục sư khoe là đã có cách chữa trị Ebola khiến Nigeria phải ra luật tống giam những ai phát tán tin nhảm về dịch bệnh này. Đường phố ở Kenema, Sierra Leone hỗn loạn khi đám đông giận dữ đòi đốt trung tâm điều trị bệnh Ebola của thành phố với ý đồ triệt tận ổ virus.

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 3

Có một điều mọi người phải thừa nhận hiện nay chưa có cách phòng chống Ebola. Song không phải vì thế mà những nhà nghiên cứu khoanh tay ngồi chờ giải pháp xuất hiện. Trong nhiều năm, các công ty dược và những nhà khoa học vẫn đang thử nghiệm tìm tòi những phương cách chữa trị khả thi. Thế thì cái gì làm họ khựng lại? Để hiểu rõ vấn đề ta cần nắm bắt một điểm là so với những căn bệnh gây ra do vi khuẩn thì cuộc chiến chống virus là một lĩnh vực đầy khó khăn bởi virus vừa khó trị vừa biến thể nhanh. Một vắc-xin ra đời hiệu quả hôm nay có thể lại vô hiệu khi tương lai dịch bệnh bùng phát. Với 5 loại virus Ebola người ta biết hiện nay mai này có thể phát sinh nhiều kiểu đột biến độc hại hơn. Quan trọng là phải hiểu Ebola là một virus nguy hiểm khôn lường rất khó kiểm soát. Các phòng thí nghiệm về virus phải có các biện pháp cảnh giác đặc biệt, các trang thiết bị an toàn thật cao cấp, mức an toàn sinh học luôn ở báo động cấp 4, một quy trình nghiên cứu vừa rất tốn tiền, khó theo dõi và rất dễ gặp trở ngại.

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 4

Cuộc chiến chống virus tiến chậm hơn quá trình tìm ra các liệu pháp phòng chống vi khuẩn hàng thập kỷ. Chỉ có vài nơi trên thế giới này nghiên cứu về Ebola. Nhưng ngoài vấn đề an toàn ra, hai trở ngại lớn trong nghiên cứu thuốc phòng chống nó liên quan đến những vấn đề kinh tế và đạo đức. Đối với vấn đề đạo đức, tất cả chỉ là chuyện thử nghiệm trên người. Với một bệnh nhân biết chắc chắn sẽ chết vì dịch bệnh, liệu cho họ một giả dược (thuốc đang nghiên cứu mới có một, hai tác dụng nhỏ) là đạo đức hay vô đạo đức? Ở khía cạnh kinh tế lại càng khó nói hơn. Tất nhiên chẳng công ty sản xuất vắc-xin nào làm việc thiện nguyện. Họ bắt buộc phải tính toán cân nhắc đến lợi ích kinh tế sản phẩm đem lại, liệu vắc-xin ấy có đáng giá cho họ đầu tư tiền của công sức không. Có thể họ cũng nao núng trước tỷ lệ tử vong rất cao của dịch bệnh đấy nhưng con số gần 3.000 ca nhiễm Ebola liệu đã đủ trọng lượng để họ đầu tư? Chính hai lý do luẩn quẩn này khiến các thử nghiệm thuốc phòng chống virus Ebola dậm chân tại chỗ, không thể tiến xa hơn. Đó là trường hợp “ngắc ngứ” của công cuộc nghiên cứu những loại thuốc phòng chống Ebola hiện nay như BCX4430, Tekmira, AVI-7537 hay Favipiravir.

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 5

Đến giờ này vẫn chẳng một thứ thuốc nào trong số vừa kể tiến gần được đến mức phổ biến rộng rãi. Thay vào đó, người bị nhiễm khi dịch lây lan chỉ nhận được những điều trị thử nghiệm. Người thì được chích cho một liều huyết thanh mà có rất ít thông tin về cách thuốc vận hành. Người thì lại được truyền một đơn vị máu của một bệnh nhân 14 tuổi sống sót sau khi bị nhiễm Ebola. Tất nhiên, người ta tin là nếu kháng thể của huyết tương tự bảo vệ được trước virus thì nó cũng hiệu quả với người bị nhiễm!

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 6

Phụ Nữ 8 Y học chạy đua với dịch Ebola 7

Tuy nhiên, ngay cả với trường hợp đang leo thang ngày càng cấp bách của mối nguy hiểm dịch bệnh như ở Tây Phi, điều quan trọng cần biết là sự lây lan khó có cơ hội nếu không gặp điều kiện và môi trường thuận lợi. Ebola đòi hỏi phải tiếp xúc với máu, chất bài tiết hay dịch nhầy của cơ thể mới phát tán được. Vì thế, những điều kiện kém an toàn ở bệnh viện (nhân viên y tế chủ quan không dùng găng tay bảo vệ) hay ở những vùng quê nghèo (các thành viên gia đình có người nhiễm Ebola không chịu rửa tay cho sạch) là nguyên nhân tiếp tay cho dịch bành trướng. Bác sỹ Peter Piot, nhân vật từng góp tay khám phá ra virus Ebola năm 1976 dám mạnh dạn nói rằng ông ta không e ngại khi ngồi gần ai đó bị nhiễm Ebola trên tàu điện ngầm, miễn là người ấy đừng nôn ọe lên ông. Sự lây nhiễm dịch bệnh Ebola đòi hỏi sự tiếp xúc thật gần gũi. Thế nên, lúc này các bác sỹ vẫn phải tiếp tục cách ly bệnh nhân nhiễm dịch, còn các công ty dược phải xác minh cho được cách chữa bệnh hay loại vắc-xin nào họ quyết định đeo đuổi cho đến khi thành công.

                                                                                                NHIỆT KẾ

Tin mới trong ngày