phunu8_news_0.png

You are here

04/08/2018 - 08:18

Giựt tóc, cắn móng tay hay cấu véo da mình… là một vài thói quen một số người hay làm. Trừ một số lý do nào đó khiến người ta cố ý thực hiện các hành vi ấy, còn hầu hết đều làm theo vô thức mà chỉ có những nhà tâm lý mới gỉai mã được.

Nói theo thuật ngữ của nhà tâm lý, sở dĩ nhiều người có các thói quen ấy là do họ mắc phải chứng BFRB (Hành vị lặp lại tập trung vào cơ thể). Chúng còn tệ hơn là thói quen xấu, vì làm thế người ta có thể gây hại đến chính mình. Tình trạng này có những điểm tương đồng với chứng lo lắng và rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Khó ở chỗ, phải xác định đúng nguyên nhân triệu chứng, việc trị liệu cho riêng mỗi người mới hiệu quả cao.

phunu8-hay-nghe-nha-tam-ly-giai-ma-vai-thoi-quen-co-hai-hinh-anh 4

Hầu hết chúng ta xem ra ít nhiều đều có tật cắn móng tay. Vì xem là thói quen xấu nên ai cũng cố hạn chế bớt. Thế nhưng, nếu đó là hành vi ta cứ phải làm không cưỡng lại được thì sao? Khoảng 3% dân số mắc chứng BFRB, nghĩa là họ liên tục tự hành hạ thân thể mình như cắn móng tay, giựt tóc hay nhéo vào da. Những hành vi này không giống như những thói quen hay làm khi bị bồn chồn, hồi hộp. Còn hơn thế nữa, chúng là các xáo trộn phức tạp có thể gây hậu quả tổn thương thể lý nghiêm trọng.  

phunu8-hay-nghe-nha-tam-ly-giai-ma-vai-thoi-quen-co-hai-hinh-anh 5

Theo TLC, một tổ chức chuyên truyền bá nhận thức về BFRB và giúp đỡ những người mắc chứng này, giải thích. Các hành vi phổ biến nhất của nó bao gồm trichotillomania hay hưng cảm giựt tóc, một chứng rối loạn khiến người ta cứ phải bứt tóc trên đầu, nhổ lông mày, lông mi và lông ở một số phần cơ thể. TLC cũng cho biết, có từ 5 đến 20% người mắc chứng trichotillomania, không những giựt xong họ còn ăn hay nuốt lông, tóc nữa. Biến chứng khác là excoriation, tức làm trầy hay nhéo da, một xáo trộn cứ bắt người ta liên tục ngắt, véo hay ấn hằn vết trên da khiến biểu bì đỏ ửng lên, thậm chí gây xước thành sẹo. Trong những trường hợp trầm trọng có thể dẫn đến cả tổn thương lẫn làm biến dạng các mô. Còn xáo trộn cắn móng tay gọi là onychophagia. Nó khiến người ta gặm nhắm móng tay đến cùn hết cỡ, có khi làm chảy máu đầu ngón tăng nguy cơ nhiễm trùng và sưng tấy. Một số hành vi khác cũng thuộc chứng này nhưng khá hiếm là cứ nhai lòng trong hai má hoặc cắn môi đến bật máu.

phunu8-hay-nghe-nha-tam-ly-giai-ma-vai-thoi-quen-co-hai-hinh-anh 6

Tất cả những động tác kể trên đều đưa đến những hậu quả không hề dễ chịu, từ sói đầu, đau nhức và hằn sẹo, do đó những ai mắc chứng này rất khốn khổ. Nhiều nghiên cứu đang được tiến hành để tìm hiểu xem có phải di truyền hay hệ sinh học thần kinh là thủ phạm gây tác động hay không. Còn cách điều trị hiện nay thường chỉ là dùng liệu pháp hành vi nhận thức. Bởi xét bề ngoài chúng thực sự là những rối loạn ám ảnh cưỡng chế, nhưng nhận định này chưa giúp giải thích hành vi ấy là do bốc đồng, làm vô thức không suy nghĩ, hay bị ép phải làm theo một ý lực nào đó mà chủ nhân không cưỡng lại được.

phunu8-hay-nghe-nha-tam-ly-giai-ma-vai-thoi-quen-co-hai-hinh-anh 7

Chính do sự mơ hồ này mà cách điều trị cũng phải tùy động cơ dẫn dắt hành vi của từng cá nhân mà xử lý. Các chuyên gia về sức khỏe tâm thần phải tiếp cận nạn nhân, tìm hiểu bản chất của chứng này ở từng người và đưa ra những biện pháp can thiệp đặc biệt hợp với họ. Liệu pháp cũng hữu ích để truy tìm những lý do tâm lý tiềm tàng dẫn đến hành vi, vì mỗi người có thể mắc chứng BFRB này từ nhiều lý do khác nhau.

Nhiệt Kế

(Theo BusinessInsider.com)

Tin mới trong ngày