phunu8_news_0.png

You are here

27/07/2015 - 11:53

Câu chuyện về thứ sản vật đồng hành cùng con người gần như hình với bóng đã thành trường ca. Cà phê, những hạt vô tri vô giác lại mang bên mình cả một hành trình lạ rồi len lén trở thành thứ văn hóa mới của loài người.

Phunu8 xin mời bạn bắt đầu tuần mới đầy năng lượng tích cực với cốc cà phê huyền thoại.

Cà phê, huyền thoại một vị hương

Quán Xá

Hiếm có loại thực phẩm nào trên thế giới vừa tự mình tạo ra một thứ văn hóa thưởng thức lẫn văn hóa quán như cà phê. Đến nay dường như không thể tách rời hai thực thể ấy được, và như thế, ý nghĩa “đồng hành cùng con người” của cà phê lại thêm sâu sắc gấp bội. Thế kỷ 13, khi cà phê được chính quyền Yemen cổ vũ người dân dùng thay loại lá Kat kích thích chứa nhiều tác dụng phụ bất lợi cho sức khỏe thì mặc nhiên những quán “Kaveh Kanes”, tên gọi quán cà phê đầu tiên, ra đời tại Mecca. Thế là thị dân Ả rập ngày ngày tụ ở đây để nhâm nhi chất đắng huyền hoặc ấy trong khi chơi cờ, tán chuyện, bàn thảo các công việc làm ăn và cả ca hát, nhảy múa. Thời ấy chúng là điểm động, nóng nhất của một khu phố, một thị trấn, một địa chỉ nhạy cảm chính trị nên các quán cà phê ban đầu dạng này cứ xuất hiện rồi biến mất rồi lại liên tục xuất hiện. Riêng tại châu Âu thì đến năm 1720 mới có quán cà phê đầu tiên, quán Caffe Florian tại Piazza San Marco, hiện nay vẫn còn mở cửa.

Mức nhạy cảm ở những tên tuổi quán ban đầu khiến người bình dân ngại ngùng nên muốn chọn chốn xuề xòa hơn. Nhờ đó cà phê vỉa hè, cà phê cóc ra đời. Các quảng trường lớn của Âu, Mỹ nhanh chóng hình thành những chuỗi cà phê dù, thỏa mãn thêm thị giác của các fan cà phê: vừa uống vừa ngắm người qua lại. Kinh tế toàn cầu hóa khiến người ta làm việc mọi lúc mọi nơi nên bắt đầu các quán cà phê “làm việc”, một công sở thu nhỏ bên khói cà phê thơm ngát đủ nhiều chuẩn như yên tĩnh, có công nghệ mạng và hệ thống liên lạc hoàn chỉnh. Từ nhu cầu làm việc tất đẻ ra nhu cầu nghỉ ngơi với kiểu cà phê thư viện, cà phê âm nhạc, cà phê truyện tranh, cà phê gối… làm mắt cho mỏi lưng cho giãn để hương cà phê ru khách vào giấc ngủ tạm tái tạo sinh lực cho công việc. Năm 1996, "cơn lốc Starbucks" - một hệ thống cà phê - bar của Mỹ "đổ bộ" lên nhiều nước châu Á  thu hút nhiều khách hàng trẻ với không khí thời thượng cùng những loại cà phê hơi (espresso) chất lượng cao. Song song đó là cao trào cà phê tổ hợp (complex cà phê) ra đời làm bản tổng phổ văn hóa quán của cà phê thêm hoàn thiện.

Phụ Nữ 8 Văn hóa cà phê 2

Thưởng Thức

Bắt đầu những nô lệ giã trái cà phê chín trộn với mỡ súc vật nặn thành từng cục tròn làm thực phẩm đường xa. Tiến lên môt bước cà phê được họ dùng qua phương cách đơn giản là ngâm trái cà phê vào nước rồi uống. Dân Ethiopia đem hạt cà phê cho vào chảo rang  rồi nghiền vụn trộn đường đổ vào bình Jebena nấu lên sau đó đổ ra bát uống. Mãi tới thời trung cổ, người Ả Rập mới biết tán nhuyễn trái cà phê ra bỏ vào nước đun sôi.

Thổ Nhĩ Kỳ và các nước vùng Balkan pha cà phê theo kiểu riêng . Cà phê xay mịn, đường và nước được cho vào một loại ấm mỏng hình chóp rồi đun lên. Năm 1908 từ  Đức, Thuỵ Sỹ và Mỹ người ta pha cà phê theo cách Melitta Bentz phát minh và được nhân rộng rãi toàn cầu: cho nước sôi chảy qua một cái túi lọc chứa bột cà phê. Người Pháp hoàn thiện kiểu thưởng thức này bằng phin cà phê ngày nay khiến chất cà phê đậm đặc hơn. Ý lãng mạn biến tấu một chút khiến cà phê espresso ra đời. Nước bị ép dưới áp suất cao chảy qua cà phê xay cực mịn tạo ra một lớp kem từ dầu cà phê. Cuối cùng công nghiệp fastfood dẫn đến đứa con kế tiếp của văn hóa thưởng thức cà phê: Cà phê hòa tan. Đây là loại cà phê chỉ cần đổ nước nóng vào, khuấy lên là có thể uống ngay.

Phụ Nữ 8 Văn hóa cà phê 3

Phụ Nữ 8 Văn hóa cà phê 4

Dù nhâm nhi bằng kiểu nào đi nữa các tín đồ của vị hương huyền hoặc này đều đi đến “ghiền”: ghiền cà phê và ghiền ngồi quán. Đâu thiếu những người vì cà phê “đưa đường chỉ lối” mà ghiền ngồi quán cho dù …không đụng đến một giọt cà phê. Thấm đậm thứ văn hóa thưởng thức này nhất là những người làm nghề tự do như nghệ sĩ, nhà văn nhà báo. Từ đó văn hóa cà phê có thêm thuộc tính nữa, “điểm hẹn”, một mảng sinh hoạt thực sự trong một ngày sống của bất cứ ai. Chỉ có cà phê mới ghi dấu ấn được đến mức ấy cho dù cách thưởng thức cũng là một dấu chỉ phân biệt đẳng cấp của mỗi hạng người xã hội.

Ngồi trước ly chất lỏng có vị đăng đắng các tín đồ nhiệt thành của thế giới cà phê vận dụng ba thứ cảm quan: hương, vị và thị gíac. Hương nằm ở thành phần nguyên liệu, chất phụ gia và dung dịch tẩm. Vị nằm ở độ ngọt, độ nhẳn đắng và cả độ chát của bột rang. Thị giác nắm bắt độ sánh độ lỏng và cả độ dính của chất đen trong ly. Từng ấy thứ cộng lại cho người ta một thế giới riêng vào mỗi sáng với một mình, mỗi trưa với bạn bè đồng nghiệp hay đối tác và mỗi tối với những cảm giác tình yêu lãng mạn lâng lâng cạnh một bóng hình nào đó, cũng đầy phiêu linh và thi vị như câu chuyện cổ tích lẫn hành trình lạ của những hạt cà phê.

                                                                                                Minh Trung

Tin mới trong ngày