phunu8_news_0.png

18/05/2019 - 09:02

Giữa làn nước biển xanh trong vắt mênh mông nằm giữa 3 quốc gia Indonesia, Malaysia và Philippines là những ngôi nhà nhỏ đơn sơ được làm bằng gỗ, nơi sinh sống của những người Bajau Laut, một bộ tộc “người cá” gần như còn sót lại hiện nay.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 4

Bộ lạc digan giữa đại dương

Trên vùng “tam giác san hô” (nơi có 1/3 các rạn san hô trên thế giới với hơn 3.000 loài cá) nằm giữa các đảo Bornéo (Malaysia), Mindanao (Philippines) và Sulawesi (Indonesia), một bộ tộc tưởng chừng như không còn hiện diện vẫn tồn tại theo cách riêng của họ trong mênh mông biển trời. Đó chính là những người Bajau Laut, những ngư dân lâu năm của vùng biển Sulawesi. Họ sống lênh đênh trên biển suốt hàng thế kỷ qua nhưng lại được ít người biết đến.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 5

Theo truyền thuyết, nguồn gốc của những người Bajau bắt đầu từ việc một công chúa người Malaysia tên là Johor, bị cuốn trôi trong một trận lũ quét. Vua cha vì quá đau buồn nên đã ra lệnh cho một nhóm người ra khơi tìm kiếm và họ chỉ được trở về cho đến khi nào tìm thấy được nàng công chúa. Cuộc tìm kiếm thất bại, nhóm người đó không thể trở về đất liền và từ đó hình thành nên bộ tộc du mục trên vùng biển Bajau.

Ban đầu họ sinh sống ở vùng biển miền Nam Philippines, sau đó “những người digan đi biển” đã di cư về phía nam trong vài thập kỷ và hiện nay tập trung chủ yếu ở Malaysia và các hòn đảo lân cận ở Indonesia, chiếm khoảng 13%  dân số ở Sabad.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 7

Trải qua nhiều thế kỷ, người Bajau dần thích nghi với cuộc sống lênh đênh trên biển và họ tin vào thế giới tâm linh của đại dương và biển cả chính là ngôi nhà chung của họ. Họ có thể sống hàng tháng trời trên biển chỉ với một chiếc xuồng dài, hẹp và cao có tên gọi là Lepa Lepa. Hiện nay, trong khi một số vẫn còn giữ lối sống du canh du cư trên biển, một số khác lại chọn cách di chuyển lên các nhà sàn và tập trung thành một làng nổi trên sóng nước nhưng vẫn duy trì nếp sống của những người du mục. Họ chỉ lên đất liền khi có nhu cầu trao đổi thực phẩm và nước ngọt hoặc chôn cất người chết.

“Người cá” trong thế giới văn minh

Từ xưa đến nay, Bajau là một dân tộc đầy màu sắc, lễ hội và âm nhạc. Họ tin rằng họ là hậu duệ của hoàng gia. Đây là một phần lý do tại sao họ mặc quần áo với màu sắc đa dạng , thường được làm bằng tay với vải dastar truyền thống. Trang phục cưới thậm chí còn nhiều màu sắc hơn.

Hầu như tất cả các Bajau hôm nay tuyên bố là người Hồi giáo dòng Sunni. Họ tin rằng trong số những người của họ là hậu duệ trực tiếp của các nhà tiên tri Mohammed. Trong tôn giáo của họ, mục đích chính là được giao tiếp với thế giới tinh thần trong các nghi lễ, thờ phụng và trừ tà; bên cạnh đó họ cũng tin vào thế giới tâm linh của biển cả.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 8

Hiện nay, mặc dù nhiều người đang định cư tại những ngôi nhà khiêm tốn sát ven biển nhưng họ vẫn không thể tách rời biển. Bằng cách xây dựng nhà ở và các khu định cư xung quanh đảo, họ có thể dễ dàng hơn đến với giáo dục và nhu cầu y tế, như vậy, con cái của những bộ tộc tương lai ​​sẽ được an toàn hơn, tốt hơn. Mặc dù vậy, người đứng đầu gia đình vẫn thường dành phần lớn thời gian của mình ra biển. Vai trò của một bà nội trợ Bajau, bên cạnh việc chăm sóc gia đình và trẻ em, họ cũng hỗ trợ chồng mình trong việc đánh bắt cá hoặc dệt và sửa chữa lưới. Khi đi qua ngôi làng này, bạn sẽ ngửi được mùi cá phơi khô trong ánh mặt trời.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 9

Ngôi làng của người Bajau chỉ cách thế giới văn minh hiện đại khoảng 1 tiếng đi thuyền nhưng cuộc sống của họ vẫn còn nguyên nét hoang dã và du mục như thuở sơ khai. Thức ăn của họ chủ yếu là cá, các loài thủy sản và chuối. Mặc dù phải chịu sự thiệt thòi trong các vấn đề dân sinh nhưng bù lại, những kinh nghiệm để tồn tại trên biển của họ lại được quý trọng và họ được xem như là những người tạo lập và bảo vệ  tuyến đường giao thương trên biển.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 10

Mặt khác, người Bajau là những thợ lặn tuyệt vời, họ được mệnh danh là “những kình ngư tài ba nhất thế giới” nhờ tài bơi lặn biển không ai sánh kịp. Họ là những thợ lặn tự do có tay nghề cao, có thể lặn ở độ sâu 30m và nhiều hơn nữa để săn cá biển hoặc tìm kiếm ngọc trai và hải sâm - một món ăn yêu thích của người Bajau và là một mặt hàng đã được họ giao dịch trong nhiều thế kỷ. Không giống như hầu hết các ngư dân khác, khi lặn, họ đeo kính bảo hộ bằng gỗ chạm khắc bằng tay với ống kính thủy tinh, săn bắn bằng súng giáo tự chế như thời cổ đại từ gỗ thuyền, cao su lốp xe và phế liệu kim loại. Kể từ khi săn bắt hải sản là hoạt động thường nhật, người Bajau đã cố tình phá vỡ màng nhĩ của họ từ lúc còn rất sớm để “thích nghi” với môi trường biển: không bị thủng màng nhĩ vì áp lực nước ở độ sâu hàng chục mét. Những đứa trẻ Bajau Laut đã được chứng minh là đã thích nghi kỹ năng tập trung dưới nước mà những đứa trẻ khác không thể làm được.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 11

Nhưng ngày nay văn hóa biển độc đáo của họ đang có nguy cơ biến mất. Như một người du mục, các Bajau Laut đang sống trên vùng biển Tam giác San hô giữa các quốc gia Malaysia, Philippines và Indonesia, và do đó họ thường không có quốc tịch, không được chăm sóc y tế, cả trẻ em Bajau Laut cũng không được học hành. Bên cạnh đó, việc săn bắt cá cũng như các loài hải sản quý hiếm như hải sâm và việc phá hủy các rặng san hô trong quá trình săn bắt của người Bajau đã “góp phần” tác động xấu đến hệ sinh thái của khu vực được mệnh danh là “Amazon của biển cả”. Chính vì điều này, chính phủ các nước đã khuyến khích họ đánh bắt thủy hải sản một cách bền vững và theo quy mô công nghiệp; điều này cũng đồng nghĩa với việc người Bajau phải dần từ bỏ cuộc sống du mục và học cách thích nghi với cuộc sống hiện đại.

phunu8-bo-toc-nguoi-ca-thoi-hien-dai-hinh-anh 11

Phunu8

(Tổng hợp)

Tin mới trong ngày