phunu8_news_0.png

You are here

26/08/2017 - 08:30

Ai cũng biết lễ Vu lan được tổ chức vào ngày rằm tháng Bảy là dịp để bày tỏ lòng hiếu thảo, đền ơn đáp nghĩa mẹ cha nhưng rất ít người hiểu rõ nguồn gốc và ý nghĩa thực sự của ngày lễ đặc biệt đồng thời cũng là một phong tục tập quán tốt đẹp của người Việt.

Hiểu đúng hơn về lễ Vu lan để hành xử đúng hơn và khơi dậy tình yêu thương, sự hiếu thuận đối với cha mẹ là những gì tác giả bài viết muốn gửi đến. Mong rằng những thông tin thú vị dưới đây sẽ có ích cho bạn!

Nguồn gốc, ý nghĩa của ngày lễ Vu lan

Hằng năm, vào rằm tháng Bảy, trong khi dân gian thường bày biện mâm cỗ để cúng cô hồn (ngày 16) thì đệ tử nhà Phật lại hoan hỷ cùng nhau chuẩn bị đón lễ Vu lan - một trong 2 đại lễ quan trọng nhất trong năm (ngày 15 tháng 7 âm lịch).

Trong đạo Phật, Vu lan là từ được phiên âm từ chữ Phạn “Ullambana”, có nghĩa là giải cứu tội khổ bị đọa đày. Người Trung Quốc theo đạo Phật gọi lễ này là Vu lan bồn, trong đó “bồn” là từ dùng để chỉ vật dụng đựng thức ăn dâng lên Phật lúc cúng bái. Theo đó, lễ Vu lan có ý nghĩa là  lễ dâng thức ăn lên Tam Bảo để xin phù hộ cho ông bà, cha mẹ hay những người quá cố trong bảy đời gọi là cữu huyền thất tổ, nếu ai đã làm điều tội lỗi ở trần gian, khi mãn phần bị đọa vào địa ngục thì sẽ được nương nhờ ân đức Tam Bảo mà ra khỏi địa ngục, đầu thai về các cõi an lành khác.

phu-nu-8-vu-lan-bao-hieu-anh5_0.jpg
Lễ Vu lan là dịp để báo hiếu, tri ân mẹ cha. Ảnh internet

Vì sao có lễ Vu lan và lễ này lại gắn liền với chuyện hiếu đạo? Trong đạo Phật, lễ này có liên quan đến bồ tát Mục Liên (hay Mục Kiều Liên, tiếng Phạn là Maudgalyayana) - một trong 10 vị đệ tử tài ba nhất của Đức Phật Thích Ca và điển tích Mục Kiều Liên cứu mẹ thường được dựng lại trong các tiết mục cải lương, tuồng chèo, kịch… Tương truyền rằng, ngay sau khi tu thành chánh quả, ngài Mục Kiều Liên liền nhớ đến mẹ (bà Thanh Đề) và dùng phép thần thông “thiên nhãn” để tìm mẹ và nhìn thấy mẹ mình đang phải chịu cực hình trong địa ngục và phải chịu đói khát để trả giá cho những lỗi lầm, tội ác mà bà gây ra khi còn sống trên dương thế. Thương xót mẹ, ngài mang cơm đến dâng cho mẹ ăn. Thế nhưng do chưa bỏ chấp niệm với tiền kiếp, dù bị đọa đày nhưng bản tính không thay đổi, nên khi bà Thanh Đề cho cơm trắng vào miệng thì cơm lại biến thành than hồng, bà không ăn được.

Đau khổ vì không thể giúp mẹ, ngài Mục Kiều Liên trở về bộc bạch nỗi niềm với Đức Phật và cầu xin Phật dạy ngày cách cứu độ cho mẹ. Phật dạy rằng tội của bà Thanh Đề quá nặng nên dù lòng hiếu thảo của Mục Kiều Liên lớn lao và giỏi thần thông cách mấy cũng không thể tự mình cứu độ cho mẹ được. Để làm được điều đó, ông phải nhờ đến oai thần và đức độ của chư Tăng 10 phương trong ngày Tự Tứ. Đây là ngày mà sự tu học của chư Tăng đã công thành quả mãn. Các chư Tăng dù có ở đâu cũng phải tụ họp lại một nơi, cử ra một vị đọc giới luật, rồi tự các vị Tăng khai ra những giới nào đã phạm trong thời gian tu, để sám hối những lỗi ấy, chư Tăng cũng tùy theo sự phạm giới nặng hay nhẹ mà định tội cho người phạm giới.

Làm theo những lời Phật dạy, vào đúng ngày rằm tháng Bảy, ngài Mục Kiều Liên liền sắm sửa nhiều món ăn ngon, trái cây, hương đèn hiến cúng cho chư Tăng và nhờ thành tâm kính lễ nên mẹ ông mới thức tỉnh cơn mê, thật tâm hướng thiện rồi thoát khỏi hình phạt khổ cực nơi âm phủ và được sinh về cảnh giới an lạc.

phu-nu-8-vu-lan-bao-hieu-anh4.jpg
Vu lan dành cho tất cả mọi người chứ không phải chỉ dành cho Phật tử.

Sau khi được toại nguyện, ngài Mục Kiền Liên cũng hỏi thêm Phật rằng về sau Phật tử có thể làm lễ Vu Lan để cầu nguyện cho người thân giống như ngài không? Đức Phật dạy rằng, ai muốn báo hiếu cha mẹ, đến ngày rằm tháng Bảy bày biện thức ăn ngon, đem cúng thập phương tự tứ tăng chúng và cầu nguyện, cha mẹ còn sống sẽ được sống lâu, không bệnh tật, không khổ đau còn cha mẹ, ông bà tạ thế sẽ thoát khỏi cảnh khổ ngạ quỷ được đầu thai vào nhân gian hay các cõi an lạc khác. Kể từ đó, lễ Vu Lan ra đời và có ý nghĩa là dịp để báo ân, báo hiếu của tất cả những người con dành cho cha mẹ mình chứ không phải là ngày dành riêng cho Phật tử.

Vì sao người ta lại cài hoa hồng đỏ lên áo vào ngày Vu lan?

Vu Lan là dịp để bày tỏ lòng thành kính và biết ơn đến đấng sinh thành bằng những hành động thiết thực nên hằng năm vào ngày này, người ta thường tổ chức nhiều hoạt động khác nhau như đi chùa dâng lễ vật rồi thành tâm cầu phúc cho mẹ cha, tổ tiên, làm lễ cúng dường, cầu siêu, làm phúc bố thí, phóng sinh… với mong mỏi cha mẹ nếu còn sống sẽ tăng phúc thêm thọ, khỏe mạnh, mau khỏi bệnh còn nếu đã mất thì sẽ hóa giải nghiệp chướng, sớm siêu thoát, an lành ở kiếp sau…

Ngày lễ Vu lan tại các chùa chiền luôn được tổ chức long trọng và có rất nhiều nghi thức ý nghĩa như: tạ ơn, thuyết giảng về đạo hiếu, thả đèn hoa đăng và đặc biệt là nghi thức cài hoa hồng lên áo. Mỗi người tham dự lễ sẽ được cài lên áo một đóa hoa hồng: màu đỏ cho những người còn cha mẹ, màu trắng cho những đã mất cha mẹ. Với những người còn cha, còn mẹ, đóa hồng đỏ thắm được cài lên ngực như là một bằng chứng cho sự may mắn và là lời nhắc nhở hãy luôn hiếu kính, yêu thương, phụng dưỡng cha mẹ già; còn với và với những ai không còn cha mẹ, đóa hồng trắng như một sự tri ân, tưởng nhớ dành cho mẹ cha.

phu-nu-8-vu-lan-bao-hieu-anh1_0.jpg
Hoa hồng màu đỏ cho những người còn cha mẹ, màu trắng cho những đã mất cha mẹ. Ảnh internet

Đây là phong tục do do Thiền sư Thích Nhất Hạnh khởi xướng vào thập niên 60 để tăng thêm ý nghĩa văn hóa cho lễ hội này, nhất là để con cái nhớ về công ơn sinh thành và nuôi nấng của cha mẹ dù họ còn hay mất. Theo Thiền sư, hoa hồng là biểu hiện của tình yêu, sự cao quý. Vì thế, chọn loài hoa này làm biểu tượng và để cài lên ngực áo những người con vào lễ Vu Lan báo hiếu với ý nghĩa thể hiện lòng thành kính, tưởng nhớ công ơn nuôi dưỡng của đấng sinh thành là rất phù hợp, ý nghĩa.

Vu lan lại sắp đến rồi. Dù có dự định tổ chức đón mừng hay không, cũng đừng quên câu hát này “Ai còn cha xin đừng làm cha khổ, hãy nhớ câu đạo hiếu làm đầu. Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc, đừng làm buồn đôi mắt mẹ nghe không” để sống mỗi ngày thật hạnh phúc, trọn vẹn và bình yên bên cha mẹ mình, bạn nhé!

Lam Hạ

Theo Sparkling.vn

Tin mới trong ngày