phunu8_news_0.png

You are here

06/11/2018 - 15:15

Từ Florida đến quần đảo Maldives, những tác phẩm sắp đặt nghệ thuật dưới nước ngày càng nhiều, và trong tương lai chúng sẽ biến thành những rạn san hô sống. Tất cả đều được thực hiện nhằm mục đích bảo tồn thứ văn hóa vật thể dưới đáy biển.  

Những người mê môn thể thao lặn biển khi trầm mình xuống làn nước đại dương để khám phá BVI Artwork Reef (Rạn san hô Nghệ thuật BVI) ở ngoài khơi vùng đảo Virgin của Anh Quốc tất sẽ gặp được những đàn cá hồng, rùa biển và cá đuối. Tuy nhiên, họ cũng thực sự được chiêm ngưỡng một thứ không thuộc tự nhiên. Đó là tác phẩm điêu khắc khổng lồ hình dáng chú bạch tuộc huyền thoại đang dùng vòi xiết một xác tàu đắm. Rạn san hô bằng chất liệu tổng hợp được thiết kế nghệ thuật là một phần của làn sóng những tác phẩm sắp đặt dưới nước mà những tay lặn biển mai mốt sẽ thường được chiêm ngưỡng. Những tác phẩm điêu khắc được neo vào nền cát đáy biển cũng là các công trình văn hóa. Xét theo tính khoa học, chúng cùng lúc phục vụ hai mục đích, vừa tạo nơi sinh sống cho các loài cá vừa bảo vệ rạn san hô và những động vật không xương sống khác.     

phunu8-xuong-bien-de-bao-ton-van-hoa-hinh-anh 4

Nhìn ở một khía cạnh nào đấy, các rạn san hô đôi khi chẳng khác gì những khu rừng mưa của đại dương, vì chúng bảo trì và lưu trữ nhiều mẫu sinh học đa dạng. Dù chỉ chiếm 1% diện tích biển, nhưng san hô lại bảo bọc đến 25% sinh vật biển. Thế nhưng, các chuyên gia đang dự báo, vào năm 2050 hệ sinh thái biển này sẽ bị đe dọa hủy hoại do cư dân đánh bắt cá quá mức, ô nhiễm không khí và môi trường sống bị xâm hại. Chính vì lý do bảo tồn mà những rạn san hô nhân tạo ra đời.   

San hô phát triển bằng cách giải phóng các bào tử trôi nổi theo các dòng chảy đại dương, cho đến khi chúng tìm ra một kết cấu vững chãi nào đấy để bám vào, và từ đó phát triển. Thế nên, theo lý thuyết, chỉ cần cung cấp cho san hô một công trình để bám trong môi trường nước, là xem như ta đã cung cấp đất sống cho nhiều chủng loại hải dương phát triển. Dù là bằng chất tự nhiên hay tổng hợp, các rạn san hô này vừa có thể cung cấp thức ăn cho sinh vật biển, là nơi để chúng sinh sản, vừa bảo vệ chúng khỏi những loài ăn thịt khác. Tuy nhiên, các công trình san hô nhân tạo, từ những mỏ neo bằng sành sứ đến các hải thuyền cũ, chỉ được xem là hữu ích khi không gây tác hại đến môi trường biển. Một khi “bám rễ” tốt, rạn san hô mới có thể sống hàng nghìn năm.

phunu8-xuong-bien-de-bao-ton-van-hoa-hinh-anh 5

Từ những xác tàu chìm hay tàu cũ được chủ ý đánh đắm, các bảo tàng đến dạng tàu ngầm cũ, các sắp đặt dưới nước đang càng ngày càng phong phú. Vào tháng 11 này, khu nghỉ dưỡng Conrad Maldives Rangali Island ở đảo Maldives sẽ bắt đầu “hạ thủy” một dãy phòng dưới biển, mà phòng ngủ, phòng khách và phòng tắm toàn bằng kính nằm trên đáy đại dương. Một số nghệ sĩ đã sáng tạo những công trình nghệ thuật riêng của mình đặt trong môi trường nước, trong đó có Jason deCaires Taylor với công viên điêu khắc dưới nước đầu tiên ở Granada năm 2006. Gần 1.000 tác phẩm điêu khắc biển của ông, cả ở Cancun lẫn Bahamas, đã kéo giãn dân lặn biển ra bớt khỏi những vùng san hô tự nhiên của các đảo. Từ đó đến nay, thêm nhiều rạn san hô mang mục đích bảo tồn văn hóa biển đã ra đời.

Rạn san hô Nghệ thuật BVI (British Virgin Islands)

Sâu gần 20m dưới làn nước vùng biển Virgin Gorda là công trình sắp đặt một chú bạch tuộc khổng lô vươn xúc tu quấn quanh một con tàu đắm trong trận Trân Châu Cảng thời Thế chiến II. Ra đời tháng Tư năm 2017, Rạn san hô Nghệ thuật BVI mang hình ảnh khoa học viễn tưởng này là ý tưởng của một nhóm doanh nhân, trong đó có tỷ phú Richard Branson, với mục đích vừa tạo ra môi trường sống cho sinh vật biển vừa thu hút sự quan tâm của dân chúng bản địa về công cuộc bảo tồn đại dương.  

Từ những xác tàu chìm hay tàu cũ bị đánh chìm, các bảo tàng đến những dạng tàu ngầm cũ, các sắp đặt dưới nước đang càng ngày càng phong phú. Vào tháng 11 này, khu nghỉ dưỡng Conrad Maldives Rangali Island ở đảo Maldives sẽ bắt đầu “hạ thủy” một dãy phòng dưới biển, mà phòng ngủ, phòng khách và phòng tắm toàn bằng kính nằm trên đáy đại dương. Một số nghệ sĩ đã sáng tạo những công trình nghệ thuật riêng của mình đặt trong môi trường nước, trong đó có Jason deCaires Taylor với công viên điêu khắc dưới nước đầu tiên ở Granada năm 2006. Gần 1.000 tác phẩm điêu khắc biển của ông, cả ở Cancun lẫn Bahamas, đã kéo giãn dân lặn biển ra bớt khỏi những vùng san hô tự nhiên của các đảo. Từ đó đến nay, thêm nhiều rạn san hô mang mục đích bảo tồn văn hóa biển đã ra đời. 6

Gallery nghệ thuật Coralarium ở Maldives

Mr. deCaires Taylor, thị dân Luân Đôn, chính là người có nhiều tác phẩm điêu khắc dưới nước trước đây nhất. Tuy nhiên, so ra lúc này chúng không có tính táo bạo bằng công trình Coralarium vừa được khởi công vào tháng 7 vừa qua ở Fairmont Maldives Sirru Fen Fushi trên quần đảo Maldives, sau khi ông đã thiết kế Museo Atlantico gồm 300 bức tượng điêu khắc năm 2016 ở Lanzarote trong quần đảo Canary. Công trình nửa nổi nửa chìm trong độ sâu gần 3 mét nước này là một phòng trưng bày nghệ thuật hình khối, bên trong có các tượng điêu khắc nhân vật dân bản địa nửa nổi nửa chìm, thu hút rất nhiều du khách đam mê môn lặn ống thở đến tham quan và tìm hiểu quá trình phát triển rạn san hô ở phần nằm ở dưới nước.   

Từ những xác tàu chìm hay tàu cũ bị đánh chìm, các bảo tàng đến những dạng tàu ngầm cũ, các sắp đặt dưới nước đang càng ngày càng phong phú. Vào tháng 11 này, khu nghỉ dưỡng Conrad Maldives Rangali Island ở đảo Maldives sẽ bắt đầu “hạ thủy” một dãy phòng dưới biển, mà phòng ngủ, phòng khách và phòng tắm toàn bằng kính nằm trên đáy đại dương. Một số nghệ sĩ đã sáng tạo những công trình nghệ thuật riêng của mình đặt trong môi trường nước, trong đó có Jason deCaires Taylor với công viên điêu khắc dưới nước đầu tiên ở Granada năm 2006. Gần 1.000 tác phẩm điêu khắc biển của ông, cả ở Cancun lẫn Bahamas, đã kéo giãn dân lặn biển ra bớt khỏi những vùng san hô tự nhiên của các đảo. Từ đó đến nay, thêm nhiều rạn san hô mang mục đích bảo tồn văn hóa biển đã ra đời. 7

Bảo tàng Công trình nghệ thuật dưới nước ở Florida

Nằm ngoài khơi Florida ở bờ biển Nam Walton khoảng 1 hải lý ở độ sâu 15-18m là 7 tác phẩm điêu khắc kết hợp với một quả dứa và bộ sọ người khủng, làm nên Bảo tàng Công trình nghệ thuật dưới nước. Công viên tượng nước được mở cửa vào tháng 6 vừa qua là ý tưởng do McAlexander phát triển, với mục đích nâng cao ý thức bảo vệ đại dương sau vụ tràn dầu gây ô nhiễm cho các rạn san hô vùng biển này năm 2010. Nhóm phi lợi nhuận của McAlexander đã xây dựng 4 rạn san hô hình dạng các chú rùa, cá heo và các sinh vật biển khác cách bãi biển Nam Walton 250m.  

Minh Trung

(Theo www.nytimes.com)

Tin mới trong ngày