phunu8_news_0.png

You are here

16/02/2018 - 06:16

Gần đây ở nước ta đã nổ ra tranh cãi cho rằng dân Việt ăn tết Ta dài quá, trong khi người phương Tây chỉ mừng tết có một hai ngày. Bàn luận là thế, nhưng những gì có sử, truyền thống xem ra khó phá đổ, bởi người phương Đông ăn tết đến 7 ngày cũng có cái tích của nó.

Thật ra, tết nguyên đán mà một số lớn các quốc gia phương Đông như Việt Nam đang mừng mỗi năm đều bắt nguồn sâu xa từ Trung Hoa cổ.

phunu8-tai-sao-an-tet-7-ngay-hinh-anh 4

Các vua chúa thuở ấy tính theo ngày giờ, lúc mới tạo thiên lập địa, nghĩa là giờ Tý thì có trời, giờ Sửu có đất, giờ Dần sinh loài người... mà đặt ra ngày Tết khác nhau. Rồi văn hóa Đông Á, vốn thuộc nền văn minh nông nghiệp lúa nước, do nhu cầu canh tác nông nghiệp nên đã chia thời gian trong một năm thành 24 tiết khí khác nhau, trong đó tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kỳ canh tác, gieo trồng, tức là Tiết Nguyên Đán. Sau này được biết đến là Tết Nguyên Đán, hay còn gọi là Tết Cả,Tết Ta, Tết Âm lịch, Tết Cổ truyền hoặc chỉ đơn giản còn gọi là Tết.

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ đời Ngũ Đế, Tam Vương, tức khoảng năm 2879 Trước Công Nguyên (TCN). Trong Dịch kinh và phong thủy cổ, màu sắc và những con vật được con người thuần hóa luôn tham gia vào cách phân chia định hình thời gian. Đời Tam Vương, nhà Hạ, chuộng màu đen, nên chọn tháng đầu năm, tức tháng Giêng, nhằm tháng Dần làm tháng Tết. Đến đời nhà Thương lại thích màu trắng nên lấy tháng Sửu, tức con trâu là tháng chạp làm tháng đầu năm.

phunu8-tai-sao-an-tet-7-ngay-hinh-anh 5

Nhà Chu trị vì khá lâu, từ năm 1050 đến năm 256 TCN, ưa sắc đỏ, từ đó chọn tháng Tý (con chuột) là tháng mười một làm tháng Tết. Đến đời Đông Chu, Khổng Phu Tử ra đời liền đổi ngày tết vào một tháng nhất định, đó là tháng Dần. Mãi đến đời Tần, khoảng thế kỷ III trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng lại đổi qua tháng Hợi, tức tháng Mười. Rồi khi nhà Hán trị vì, Hán Vũ Đế (140 trước Công nguyên) lại đặt ngày Tết vào tháng Dần tức tháng Giêng như đời nhà Hạ. Từ đó về sau, trải qua bao nhiêu thời đại, không còn nhà vua nào thay đổi về tháng Tết nữa.

Chỉ đến lúc Đông Phương Sóc tổng kết lại, con số 7 mới xuất hiện, khi ông cho rằng ngày tạo thiên lập địa có thêm giống Gà, ngày thứ hai có thêm Chó, ngày thứ ba có Lợn, ngày thứ tư sinh Dê, ngày thứ năm sinh Trâu, ngày thứ sáu sinh Ngựa, ngày thứ bảy có loài người. Vì thế, ngày tết thường được kể từ mồng Một cho đến hết mồng bảy âm lịch.

phunu8-tai-sao-an-tet-7-ngay-hinh-anh 6

Theo các nghiên cứu gần đây, thực tế cư dân Bách Việt ta ngày xưa ăn tết vào tháng Tý, tức tháng 11 âm lịch ngày nay, nghĩa là theo cách chọn của nhà Chu. Đến thời Hán mới chính thức đổi thành tháng Dần, tức tháng Giêng. Trước năm 1967, Việt Nam lấy múi giờ Bắc Kinh làm chuẩn cho âm lịch. Ngày 8 tháng 8 năm 1967, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành đổi lịch dùng múi giờ GMT+7 làm chuẩn ở miền Bắc. Vì thế hai miền Nam Bắc Việt Nam đón Tết Mậu Thân hai ngày khác nhau, miền Bắc ngày 29 tháng một trong khi miền Nam chọn ngày 30 tháng 1. Từ năm 1976, cả hai miền Nam Bắc mới dùng chung múi giờ GMT+7.

Khăn Choàng Xanh

(Theo wikipedia)

Tin mới trong ngày