phunu8_news_0.png

You are here

Phần Lan đã giải được bài toán vô gia cư một cách đơn giản

15/04/2018 - 08:24

Trong khi tình trạng vô gia cư tăng mạnh ở Anh thì chính phủ Phần Lan hiện nay đang triển khai những chính sách đơn giản để bãi bỏ hoàn toàn nỗi ám ảnh này trong vài năm tới.

Số lượng người bó gối ngủ vật vờ trên các con phố ở Anh đang tăng vọt với con số tử vong được tính từng tuần. Tình trạng vô gia cư mà bất đắc dĩ người ta phải lựa chọn đã trở thành một bi kịch xã hội.

phunu8-phan-lan-da-giai-duoc-bai-toan-vo-gia-cu-mot-cach-don-gian-hinh-anh 4

Simon sinh ra ở Liverpool và lớn lên trong một chung cư xã hội. Hồi bé anh ta có một mái ấm sạch sẽ, có đồ chơi và những bữa ăn ngon lành. Khi chín tuổi, Simon bắt đầu bị kẻ xấu cho quà, tiền, thuốc lá và bánh kẹo để chúng lạm dụng tình dục. 13 tuổi anh ta trốn khỏi nhà sống chung đụng với giới mại dâm đường phố. Từ đó, cuộc sống của anh mất kiểm soát.

Tôi gặp Simon 23 năm sau tại SCT, một tổ chức từ thiện địa phương có tôi đóng góp ở đông London, thường cung cấp những hỗ trợ cho người vô gia cư và nghiện ngập, cả rượu lẫn ma túy. Anh ta thường pha cà phê cho tôi mỗi sáng tại quán cà phê doanh nghiệp xã hội mà chúng tôi điều hành. Trong nhiều năm anh thay đổi chỗ trú thân, lúc thì ở ký túc xá, lúc ở viện bảo tàng hay trên các hè phố. Khi gặp tôi, Simon đã bỏ rượu lần đầu sau nhiều năm bắt tay làm việc. SCT đã cho anh cơ hội để làm lại cuộc đời. Bây giờ anh mới thấy đời đáng sống và lạc quan nhìn về tương lai. Thật đáng buồn, tương lai không dễ đến như thế. Ngay sau khi Simon quyết định quay lại đường phố, anh đã qua đời.

phunu8-phan-lan-da-giai-duoc-bai-toan-vo-gia-cu-mot-cach-don-gian-hinh-anh 6

Tôi rất muốn xem câu chuyện của Simon như một ngoại lệ. Nhưng thực tế, đó lại là cảnh thường ngày ở Anh. Số người vô gia cư chết trên đường phố toàn cầu nói chung và ở Anh nói riêng đã tăng hơn gấp đôi trong năm năm qua, trung bình mỗi tuần có hơn một người chết. Tuổi bình quân một người vô gia cư khi họ chết là 43, chỉ bằng nửa tuổi thọ của người Anh. Bi kịch là chúng ta vẫn có thể thay đổi được tình hình nhưng thực tế tình trạng vô gia cư vẫn cứ tồn tại và tăng mạnh ở Anh, tới 134% kể từ năm 2010.

Thế nhưng ở Phần Làn lại khác, tỷ lệ vô gia cư đã giảm 35% cũng chỉ trong một khoảng thời gian tương tự. Chính phủ Phần Lan hiện nay đang nhằm mục tiêu triệt bỏ nó hoàn toàn trong những năm tới. Gần đây tôi đã đến đất nước này xem họ thực hiện quyết tâm ấy ra sao. Hóa ra, giải pháp của họ lại đơn giản đến não lòng và hiển nhiên một cách như đập vào mắt: chỉ việc cung cấp nhà cho người vô gia cư. Juha Kaakinen, người Helsinky, một nhân viên công tác trong chương trình “nhà xã hội” này đã giải thích cho tôi: “Đối với cho những người nghiện và bệnh tâm thần ta phải xem có nhà ở phải là quyền cơ bản của con người chứ không phải là một điều kiện dịch vụ ta cung cấp. Đây là điểm khác biệt giữa mô hình của Phân Lan so với của Anh Quốc, nơi nhà được đưa ra để “nhử” thưởng cho những người vô gia cư nào chịu nhận dịch vụ điều trị như cai nghiện, chữa bệnh. Thử hỏi làm sao người ta giải quyết được vấn đề phức tạp cá nhân của mình khi cứ phải lang thang sống trên đường phố?”

phunu8-phan-lan-da-giai-duoc-bai-toan-vo-gia-cu-mot-cach-don-gian-hinh-anh 5

Tất nhiên sẽ có kẻ hoài nghi cho rằng bỏ ra một đống tiền lo nhà như thế liệu có giải quyết triệt để được tình trạng vô gia cư? Thực tế ở Phần Lan và một vài thí điểm trên thế giới đã cho thấy, hoài nghi như vậy là quá vô cảm. Khi người ta được cấp nhà, tình trạng vô gia cư sẽ giảm đi từ gốc, sự tham gia vào các dịch vụ hỗ trợ tăng lên và tỷ lệ hồi phục từ cai nghiện hiệu quả thấy rõ. Thậm chí ấn tượng hơn, là chính phủ tiết kiệm được nhiều khoản, chẳng hạn bớt đi việc sử dụng các dịch vụ y tế khẩn cấp, rồi hệ thống tư pháp hình sự cũng được giảm tải.

Trong thời gian ở Phần Lan tôi không thấy bóng một người vô gia cư nào. Thế mà chỉ vài giờ đồng hồ trở lại London, tôi đã đi qua hơn 100 người lang thang đang xếp hàng nhận đồ ăn trong mưa, cách tòa nhà Quốc hội chỉ vài phút. Những gì chúng ta cần là hành động. Việc chấm dứt nạn vô gia cư là điều sẽ có thể đạt được nếu chúng ta có năng lực và ý chí đạo đức để hành động đúng đắn. Chúng ta phải vượt qua những định kiến và sự thờ ơ chứ như tình trạng hiện tại bây giờ rõ ràng là hoàn toàn không ổn tí nào.

Khăn Choàng Xanh

(Theo TheGuardian.com)