phunu8_news_0.png

You are here

21/02/2018 - 09:35

Có thể nói hầu hết tục lệ ở Việt Nam đều đổ dồn vào những ngày Tết dù 3 khoảng thời gian phân cách này thật ngắn ngủi. Dẫu thế, những thời khắc Tất Niên, Giao Thừa và Tân Niên cũng đủ phong phú các hoạt động, cả tâm linh lẫn xã hội, để làm nên lệ tết, tục Xuân.

Nói tết bao gồm nhiều ngày nghỉ, nhưng thực sự đó lại là các thời điểm dân ta tất bật nhất. Đơn giản, từ dân làm nông, người buôn bán đến công nhân viên chức, ai cũng phải chuẩn bị Tết cho nhà mình. Do nghỉ ngắn nên không khí hối hả khẩn trương cũng lại là nét đặc trưng khó lẫn. Họ mua sắm đồ dùng trong nhà để có nét mới so với năm cũ. Họ tích trữ thực phẩm vì phải dành giờ đi chơi, thăm viếng, tiếp khách khó thể lo chuyện chợ búa, kể cả tình cảnh chính người bán hàng cũng nghỉ để lo tết cho nhà.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 4

Đối với các gia đình lớn, họ hàng đông, có quan hệ xã hội rộng, lắm con cháu, dâu rể, công việc chuẩn bị càng phức tạp hơn từ việc mua sắm, may mặc đến trang trí nhà cửa, chuẩn bị bánh trái, cỗ bàn, đón tiếp người thân ở xa về. Thử điểm qua những gì người ta sẽ phải làm theo lệ tục trong suốt những ngày tết ấy.

Cúng bái

> Dọn dẹp sắp đặt bàn thờ: Dù ở quê hay tỉnh, gia đình người Việt nào cũng có một bàn thờ gia tiên, bàn thờ ông Vải, dù cách sắp đặt trang trí khác nhau. Điểm chung ở đây là bàn thờ (thế giới tiền nhân đã khuất) luôn có đèn (mặt trời, mặt trăng), bát hương (tinh tú), bình hoa, mâm ngũ quả (cầu tài lộc), chén nước hay rượu (nước thiêng). Nơi nào có trồng mía thì 2 cây mía cắm hai bên bàn thờ là để các cụ chống gậy về với con cháu, để dẫn linh hồn tổ tiên từ trên trời về hạ giới.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 5

> Cúng ông Táo: Từ lâu hầu hết người Việt đều hiểu ông táo hiện diện trong mỗi nhà ở khu bếp là để ghi nhận những gì gia chủ đã làm hầu cuối năm về Trời báo cáo Ngọc Hoàng. Thế nhưng ý nghĩa khác lại ít người biết, đó là ông Táo còn đại diện cho sự ấm no của một gia đình. Ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm, Ông Táo được nhớ đến qua một lễ cúng riêng bao gồm hương, nến, hoa quả, vàng mã, hai mũ đàn ông, một mũ đàn bà và con cá chép, phương tiện đưa ông Táo vượt Vũ Môn lên Thiên đình gặp Ngọc Hoàng.

> Cúng Tất niên: Thoạt đầu, đây được cho là tiệc mừng hoàn công qua một năm, tức cúng các tổ nghề đã phù hộ cho công việc làm ăn của mỗi người. Sau này, do không phải ai cũng có vị tổ nghề rõ ràng nên dần dà mọi người đều cúng. Lễ cúng này thường vào các ngày từ sau 23 đến 29 hoặc 30 Tết.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 6

Giao thừa

> Cúng Giao thừa: Theo ý nghĩa của tục lệ cổ truyền, bàn tiệc "giao thừa" được tổ chức là để đón các thiên binh cũ mới giao ca cuối năm. Nhóm thần thiêng này được tin là sẽ đi thị sát hạ giới vào thời khắc chuyển giao năm cũ năm mới. Họ rất vội không kịp vào tận bên trong nhà được, nên bàn cúng thường được đặt ở ngoài cửa chính. Trên hương án có bình hương, hai ngọn đèn dầu hoặc hai ngọn nến. Mâm lễ trên bàn cúng của dân miền Nam thường là con gà, bánh chưng miền Nam, mứt kẹo, trầu cau, hoa quả, rượu nước và vàng mã. Tuy nhiên, ý nghĩa chung của lễ này lại chính là đem bỏ hết đi những điều xấu của năm cũ để đón những điều tốt đẹp của năm mới sắp đến. Sau khi cúng Giao thừa xong, gia chủ sẽ khấn Thổ Công, tức Ông Địa, vị thần cai quản trong nhà có bàn thờ ở bên trái, để xin phép cho tổ tiên về ăn Tết. Thế là xem như Tết thực sự đã đến với gia đình.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 7

Tân Niên

> Xông đất: Theo quan niệm “đầu xuôi đuôi lọt” của dân ta, nếu mọi việc xảy ra suôn sẻ, may mắn ngay trong ngày đầu tiên của một năm, tức mùng Một Tết, tất cả năm sẽ được tốt lành thuận lợi. Thế nên người khách đến thăm nhà trước nhất trở thành quan trọng. Từ đó cứ cuối năm, gia chủ thường để ý tìm quanh bà con, hàng xóm xem anh đàn ông nào tốt vía, hợp tuổi với chủ nhà, vui vẻ, linh hoạt, đạo đức và thành công để nhờ sang thăm xông đất.

> Chúc Tết: Trong 3 ngày tết, sáng mồng Một có tên là ngày Chánh đán, thời điểm con cháu tụ họp ở nhà trưởng tộc để lễ Tổ Tiên, chúc tết ông bà, bố mẹ và các bậc trưởng thượng. Với quan niệm cứ năm mới tới mỗi người tăng lên một tuổị, nên việc chúc tết vào thời điểm này cũng được xem là ngày "chúc thọ" bề trên.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 8

> Lì xì : Tục này bắt nguồn từ Trung Quốc nên mới có tên gọi như vậy. Sau khi được con cháu chúc tết, người lớn thường tặng trẻ em tiền bỏ trong một bao giấy đỏ kèm lời chúc ăn no, chóng lớn.

> Xuất hành và hái lộc: Đây là tục chọn ngày, giờ và các phương hướng tốt để rời nhà ngày đầu năm đi đâu đó hầu gặp được các quý thần, tài thần, hỉ thần mang đến may mắn cho mình và gia đình. Trong trường hợp xuất hành ra chùa hay đền, sau khi lễ bái, người Việt còn có tục bẻ lấy một cành lộc của các loại cây quanh năm tươi tốt và nẩy lộc, là nơi các Thần ngụ,  như đa, đề, si… để mang về nhà xem như lộc lấy may, cầu phước.

phunu8-le-tet-tuc-xuan-hinh-anh 9

> Thăm viếng họ hàng: Dân ta thường dành những ngày còn lại trong tết đi thăm viếng họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp để gắn kết tình cảm xã hội. Lời chúc tết thường là sức khoẻ, phát tài phát lộc, gặp nhiều may mắn, mọi ước muốn đều thành công. Những ai năm cũ gặp rủi ro sẽ nhận được những lời động viên như chúc "tai qua nạn khỏi" hay câu an ủi "của đi thay người" mang ý nghĩa trong họa có phúc.

Khăn Choàng Xanh

(Tổng hợp)

 

Tin mới trong ngày