phunu8_news_0.png

Em và tôi

(Bằng Việt)

Em có nét buồn sâu như ngọn gió

Thổi lang thang qua năm tháng hao gầy

Tôi có chút buồn xa như ngọn cỏ

Khuất chìm trong cát bỏng đến chân mây

 

Khi quay lại nhìn nhau trong khoảng khắc

Gió qua truông thương cỏ cháy ven trời

Chỉ em biết, cỏ rồi xanh mút mắt

Chỉ một mình em biết - cỏ là tôi!

 

Em có thể có gì xa cách lắm

Những ưu phiền chưa nói hết cùng tôi

Mưa sau núi trải về xa thăm thẳm

Lối em đi mù xóa dấu chân rồi...

 

Như gương mặt qua sa mù trở lại

Tươi như sương mà lãng đãng như sương

Có thể hóa hồ ly trong chuyện cổ

Có thể hóa nàng tiên trong cuộc đời thường

 

Tôi chớp mắt nhìn phút giây huyễn hoặc

Em vẫn vô tâm, lặng lẽ như thiền

Nếu hóa nước, hẳn hóa nguồn trong suốt

Chỉ một mình tôi biết - cỏ là em!

 

Bài thơ này của Bằng Việt viết năm 1999, khi nhà thơ đã qua tuổi trung niên với nhiều trải nghiệm của bản thân. Nhưng ông vẫn giữ giọng thơ thời trẻ, vẫn trầm lắng, buồn u uẩn và sâu sắc.

Em và tôi, cỏ và gió là 4 nhân vật của bài thơ. Tưởng như em và tôi là nhân vật chính, nhưng thật ra cỏ mới là nhân vật chính. Tác giả ví von:

Em có nét buồn sâu như ngọn gió

Thổi lang thang qua năm tháng hao gầy

Tôi có chút buồn xa như ngọn cỏ

Khuất chìm trong cát bỏng đến chân mây.

Sự ví von ngược, vì khi nói đến gió, người ta hay liên tưởng đến nhân vật nam. Còn ở đây, người phụ nữ được ví với gió. Gió lang thang cô độc, gió khó nắm bắt, gió vụt đến rồi vụt đi, gió không ở lại cùng người.

Em có thể có gì xa cách lắm

Những ưu phiền chưa nói hết cùng tôi.

Còn cỏ, lại là vẻ buồn của nhân vật nam. Nhưng sự khuất chìm lặng lẽ của cỏ trong con mắt của bao người thì chỉ có bản năng tinh tế của người phụ nữ mới nhận ra. Bản năng ấy mách bảo rằng:

Chỉ em biết cỏ rồi xanh mút mắt

Chỉ một mình em biết - cỏ là tôi!

Và người đàn ông chợt hiểu rằng đằng sau vẻ mạnh mẽ của gió, đằng sau sự lang thang cô độc, đằng sau sự tưởng chừng như vô tâm của gió, thì người phụ nữ vẫn chỉ là:

Chỉ một mình tôi biết - cỏ là em.

Nhưng khoảng khắc nhận biết tâm hồn của nhau thì quá ngắn ngủi, một cái nhìn và một phút giây huyễn hoặc. Họ chợt hiểu tâm hồn nhau, đồng cảm được với nhau. Cỏ là anh và cỏ cũng là em. Nhưng hình như họ không đến được với nhau cũng chính vì điều này. Giá họ hiểu rằng trong tình yêu không có mệnh đề so sánh và giá họ biết ví von rằng: em là anh và anh cũng là em.

Hà Vân

Tin mới trong ngày